Blanke kerk wordt intercultureel, mission (im)possible?

Auteur Sanneke van Rij – Waagmeester schreef deze blog n.av. haar afstudeeronderzoek

De Morgensterkerk in Den Haag wil graag intercultureel worden. De Morgensterkerk is een -van oorsprong- blanke GKV, maar ze heeft het verlangen te groeien naar een interculturele gemeenschap, waar mensen uit allerlei landen en culturen volwaardig participeren. Een mooi verlangen! Maar hoe haalbaar is dat? Kan dat eigenlijk wel een echt interculturele kerk worden? Ik bedoel niet zo’n kerk waar iedereen welkom is, maar waar iedereen zich moet aanpassen aan de heersende cultuur. Dat kan wel een multi-etnische kerk zijn, maar nog steeds een mono-culturele. Zo’n kerk is misschien wel heel gastvrij voor iedereen, maar wordt door migranten niet als een thuis ervaren. Een thuis, een geestelijke familie, dat is wat veel migranten zoeken, dat gaat veel verder dan ergens een welkome gast zijn…

De Morgensterkerk is al onderweg. Ongeveer 1 op de 7 leden heeft nu een migratieachtergrond, hun wieg stond bijvoorbeeld in Irak, Afrika of Iran. Maar de Morgensterkerk wil verder groeien. Hoe doen ze dat op een goede manier? In mijn onderzoek ging ik te rade bij andere interculturele gemeenschappen. Hoe werkt het bij hen en wat kan de Morgensterkerk hiervan leren? Hieronder licht ik een tipje van de sluier op.

Een interculturele gemeenschap, waarom zou je er eigenlijk voor gaan?

  • De samenleving in Nederland is heel divers geworden. In geval van de buurt waar de Morgensterkerk staat, wonen er momenteel nog 30 % autochtonen, 56 % heeft een niet- westerse migratieachtergrond (en nog eens 14 % een westerse migratieachtergrond). De Morgensterkerk wil een thuis voor al deze inwoners van Den Haag.
  • Een interculturele kerk is meer beeld van God dan een mono-culturele kerk, want God Drie-Enig wordt weerspiegeld in diversiteit. Gods grootheid komt beter tot uitdrukking in een interculturele gemeenschap.
  • Jezus wilde niet alleen dat alle volken zijn leerlingen worden, Hij verlangt vurig naar de eenheid van zijn volgelingen.
  • Een interculturele gemeenschap leert ons bescheidenheid. Er zijn nog zo veel andere manieren van denken en leven en God dienen dan de mijne! Kunnen we daar ook ruimte voor maken?
  • Je wilt toch niet blind zijn…?! Je kan niet tegen die Arabische christen zeggen: ‘ik heb jou niet nodig’… (naar Paulus in I Cor 12). We hebben elkaar, met al onze verschillende manieren van kijken, nodig om elkaars blinde vlekken te helpen wegnemen. 
  • Het is gewoon genieten! Velen van ons houden van reizen, maar voor de ontmoeting met andere culturen met haar bijzondere klanken, verrassende smaken en warme gastvrijheid hoef je helemaal niet ver van huis….

Ok, maar waarom zou je er dan niet voor gaan?

  • Intercultureel gemeenschap zijn kost veel moeite en energie, je moet buiten je comfortzone stappen…
  • Als we ons thuis gaan delen, verliezen we wellicht dingen die ons dierbaar zijn.
  • Onze huidige manier van kerkzijn is toch de beste…?! (Dit heet etnocentrisme, dat is de neiging de eigen cultuur positiever te waarderen dan de cultuur van een ander.)
  • Intercultureel kerkzijn geeft veel conflicten en onbegrip. (Neem bijvoorbeeld de neiging van veel mensen uit het Midden-Oosten om indirect te communiceren….)
  • Intercultureel samenwerken is zo weinig efficiënt. (Wij Nederlanders houden van taakgericht bezig zijn, migranten daarentegen zijn vaak meer gericht op ontmoeten.)

Wil je als blanke kerk intercultureel worden, bezin je dan eer je begint.  Zorg dat je gezamenlijk je motivatie helder hebt en bereken de kosten. Maar het is zeker mogelijk! Dat zag ik in de gemeenschappen van mijn onderzoek. Ik zag mensen die leerden van elkaar. Zo leerden Oosterlingen zich meer te focussen op de inhoud van wat een ander zegt en Nederlanders leerden juist de dingen meer respectvol te brengen. Ik zag mensen die genoten van elkaar. Van elkaars eten, maar ook van de manier waarop de ander God groot maakt. Ik zag mensen die juist door hun verschillen konden groeien in geloof. Zo leerden Nederlanders bijvoorbeeld de Bijbel te lezen vanuit Oosters perspectief. Sommige opmerkingen van Jezus krijgen dan een heel andere lading, denk aan thema’s als familie, eer en respect. Hun individualistische bril beperkte hen opeens veel minder om de clou te zien van wat Jezus bedoelde. Bemoedigend en zeker een hoop moeite en energie waard!

Voor hen bij wie dit verlangen opwekt, een paar adviezen….

  • Reken op verandering, verlies en weerstand, dat hoort nou eenmaal bij transitie.
  • Geef migranten verantwoordelijkheid (en vertrouwen).
  • Streef naar gemixt leiderschap, zodat mensen zich gerepresenteerd voelen en je de behoeften van de ander leert zien.
  • Probeer aan de diensten iets toe te voegen waarin migranten eigenheid kunnen ervaren (denk bijv. aan liederen in andere talen).
  • Denk na over hoe warme relaties bevorderd kunnen worden in jouw gemeenschap (bijv. kringen, maaltijden, maatjes)
  • Benoem en deel wat lukt in het naar elkaar toegroeien, want dat bemoedigt.

Juist samen met alle heiligen zullen we in staat zijn de lengte, de breedte, de hoogte en de diepte, ja de liefde van Christus te kennen, die alle kennis te boven gaat (Efe. 3).

In de Morgensterkerk verlangen we ernaar hoe we de liefde van Christus dieper kunnen leren kennen als echte interculturele gemeenschap. Heb jij dat verlangen ook?

Reageren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *