Wat? Straffen? Op een evangelische school?!

Auteur: Marion van den Berge n.a.v. haar afstudeeronderzoek ‘Mûsār – Disciplineren door een Bijbels filter’ op de Passie in Utrecht.

Het liefst wil ik een docent zijn die nooit hoeft te straffen. Daarom ging ik werken op een
evangelische school, want daar tref je alleen hele brave kinderen. Maar niets is minder waar: in de praktijk bleken ook ‘christelijke kinderen’ wel eens stout te zijn. En dan zijn mijnleerlingen nog wel de leukste van Nederland!

In de praktijk bleken ook ‘christelijke kinderen’ wel eens stout te zijn.

Straffen op een evangelische school roept vragen op: ‘We leven toch niet meer onder de
wet?’ en ‘Waar is de genade’? Als jonge docent voelde ik mij handelingsverlegen toen deze
vragen op mij afkwamen. Het werd mij duidelijk dat er binnen de evangelische
onderwijscontext verschillende opvattingen bestaan over het begrip ‘straffen’. Mijn interesse was gewekt en ik ging op zoek naar een antwoord op de vraag welke Bijbelse uitgangspunten gebruikt kunnen worden om leerlingen in een christelijke onderwijscontext aan te moedigen tot gewenst gedrag.
God als pedagoog
Vanwege de natuurlijke neiging van de mens om verkeerde dingen te doen, is God soms
genoodzaakt om op te treden als pedagoog. Hij doet dit in Jesaja 1 vanuit een dialogische
omgang met het volk Israël. Wanneer het volk zich bekeert van hun verkeerde gedrag, staat God hen met open armen op te wachten om een nieuwe start met hen te maken. Gods discipline is namelijk genadevol, altijd uit op verzoening en het bewerken van herstel tussen de opvoeder en het kind. Het Hebreeuwse woord Mûsār ( מוּסָר ), dat discipline betekent, duidt op vaderlijke correctie en is bedoeld om morele discipline en karakterontwikkeling mee te geven aan een kind. Strafmaatregelen hebben hier positieve bedoelingen, omdat ze voortkomen uit liefde. Leerkrachten kunnen een voorbeeld nemen aan de wijze waarop God genadevol en verzoenend disciplineert.

Leerkrachten kunnen een voorbeeld nemen aan de wijze waarop God genadevol en verzoenend disciplineert.

Geen gedresseerde aapjes
Intrinsieke gedragsverandering bij leerlingen is het meest wenselijke resultaat van het
toepassen van disciplinaire methoden. We willen tenslotte geen gedresseerde aapjes die zich enkel goed gedragen omdat ze bang zijn voor straf. Voor intrinsieke gedragsverandering is het belangrijk dat morele waarden internaliseren. Dit internaliseren kan plaatsvinden wanneer leerlingen komen tot morele keuzes in samenhang met hechte en betekenisvolle relaties. Scholen kunnen door middel van vormingsonderwijs (of deugdenonderwijs) een belangrijke bijdrage leveren aan de morele vorming van kinderen en op die manier het gedrag van leerlingen positief beïnvloeden. Het activeren van deugden in het morele vormingsonderwijs is een manier om leerlingen te disciplineren binnen de christelijke onderwijscontext. Disciplineren krijgt op deze manier een nieuwe betekenis. Het gaat dan niet om een strafmethode die leerlingen aanzet tot slaafse gehoorzaamheid, maar om een aanmoedigende methode om leerlingen te leiden tot navolging van Christus. Wanneer een leerling díe weg gaat, zal het deugdelijk gedrag een gevolg zijn van het imiteren van Jezus.

Wat is het een voorrecht om ze te mogen disciplineren.

Ondanks dat leerlingen wel eens stout zijn ben ik na vier jaar onderwijs nog altijd goedgelovig en hoopvol over hun toekomst en hun bijdrage aan de maatschappij. Iedere dag besef ik mij weer hoe bijzonder het is om met deze doelgroep te mogen werken en hen in te wijden in de mysteries van het leven met Jezus. Hun worstelingen, overwinningen en hun zoektocht naar waarheid zijn de dingen die mijn werk zo bijzonder waardevol maken. Wat is het een voorrecht om ze te mogen disciplineren.

De scriptie ‘Mûsār – Disciplineren door een Bijbels filter’ van Marion is (binnenkort) te vinden via de HBO Kennisbank.

Deel deze blog

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Dit bericht is geplaatst in Afstudeerprojecten, Leraar Godsdienst/Levensbesch. met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *