Vergezichten

Auteur: Erik Schilder n.a.v. zijn afstudeerproject ‘Een bijdrage aan het onderwijsvernieuwingsdiscours vanuit het vak godsdienst’.

Het bedwingen van een bergtop kost moeite maar wordt beloond met een geweldig vergezicht. Imposante bergen kunnen ons doen besluiten deze links te laten liggen. Hierdoor ontnemen wij ons zelf een verrijkend vergezicht. Vaak lijkt het alsof tal van onderwijsvernieuwingen gezien worden als een onbedwingbare berg die dreigend voor ons opdoemt, vergetend dat deze berg ons heel wat vergezichten kan bieden. Ik schets een aantal vergezichten op basis van mijn onderzoek naar onderwijsvernieuwingen binnen het vak godsdienst/levensbeschouwing. Voordat ik dit doe ga ik kort in op mogelijke gevaren die we onderweg tegenkomen.

Gevaren onderweg
Het platform onsonderwijs2032 pleit ervoor om leerlingen te leren de kansen van de digitale wereld te benutten. Binnen het onderwijs zou hiervoor meer aandacht moeten zijn. Uit het onderzoek blijkt dat de respondenten kritisch staan tegenover de opmars en invloed van ICT en technologie. De kritiek sluit zich aan bij iemand als Nicolas Carr die waarschuwt voor het gevaar van digitale overprikkeling en de afwezigheid van ‘deep reading’. Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat er de angst bestaat dat  docentgestuurd onderwijs verloren dreigt te gaan. Gevaren die we serieus moeten nemen.

De noodzaak van digitale vaardigheden
Zou het niet mooi zijn het klaslokaal te zien als een soort ‘base camp’. De docent die als gids optrekt samen met de leerlingen. Waarbij ICT en technologie hulpmiddelen zijn die een opening creëren naar een schat aan zeer veel goede informatie. Volgens de respondenten zijn digitale vaardigheden van groot belang om deze informatie eigen te maken. Het betreft het kunnen omgaan met complexe informatie bestanden (infonavigatie) en het op waarde kunnen schatten en beoordelen van deze informatie (Diepstraten). ICT en technologie zijn zo geen tegenstander maar medestander.

De toenemende urgentie van zelfstandigheid
Uit het onderzoek blijkt dat zelfstandigheid nog belangrijker wordt, de snel veranderende samenleving vraagt hierom. Als de docent leerlingen gidst door het digitale landschap en daarbij aanstuurt op meer zelfstandigheid zijn leerlingen beter in staat om steeds nieuwe vergezichten te ontdekken waar ze hun hele leven baat bij hebben.

Nieuwe manieren van leren leren
ICT en technologie zorgen ervoor dat jongeren niet meer afhankelijk zijn van de docent als kennisbron en overdrager daarvan. Daarnaast is de wereld geworden tot een ‘global village’ waardoor leerlingen instaat zijn om met gelijkgestemden of anders denkenden waar ook ter wereld in contact te komen. Leerlingen leren ook met en van elkaar binnen hun verschillende netwerken. Uit het onderzoek blijkt dat de respondenten terughoudend staan tegenover deze nieuwe manieren van leren leren. De respondenten merken naar mijn idee terecht op dat het belangrijk is  jongeren te leren om diepgaande kwalitatief hoogwaardige face-to-face contacten aan te gaan en te onderhouden. Het klaslokaal als base camp is  daarvoor de aangewezen plaats. Hier kunnen vragen in een veilige omgeving worden gedeeld en beantwoord.

Misschien denkt u: deze vergezichten zullen we nooit te zien krijgen. Waarom zouden we niet aan deze beklimming beginnen? Het kan ons wellicht deze vergezichten opleveren. Wie in het veilige base camp blijft zal nooit toekomen aan het genot die nieuwe vergezichten ons bieden.

Het onderzoek van Erik is binnenkort te raadplegen op de HBO Kennisbank.

Deel deze blog

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Dit bericht is geplaatst in Afstudeerprojecten, Leraar Godsdienst/Levensbesch. met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *