Verandering kan niet zonder mensen

Auteur: Robert Duiker n.a.v. zijn gelijknamige afstudeeronderzoek

De blauwdruk methode werkt niet in het onderwijs. Althans, niet waar ik werk. Volgens de papieren mag ik van verwachten LD-docenten dat ze onderwijsonderzoek vertalen naar het pedagogisch- en didactisch klimaat op school. Zij zijn degenen die vernieuwingen planmatig implementeren, draagvlak creëren, evalueren, verantwoorden en collega’s intrinsiek motiveren om hen mee te krijgen in onderwijsvernieuwingen. Zij zijn de experts. Op papier zijn dat degenen waar ik tegenop kijk, als hen wil ik zijn, aan hun voeten wil ik zitten en mijn pedagogische en didactische handen op houden om van hen te leren hoe ik in de praktijk van het onderwijs van vandaag de dag les moet geven en gestalte moet geven aan die onderwijsvernieuwingen die zijn planmatig hebben geïmplementeerd, waar zij draagvlak voor hebben gecreëerd, waar ik – door hen – intrinsiek voor ben gemotiveerd, enzovoorts.

Op een dag kom je er achter dat in de wereld van de professionals op papier niet zo veel te zeggen heeft. Op de website kan staan dat er getoetst wordt volgens de RTTI methode, er uitdagende programma’s zijn voor degenen die meer uitdaging nodig hebben en dat we het met elkaar heel erg belangrijk vinden dat iedereen zich veilig voelt. Maar de werkelijkheid van de professionals laat wel eens een ander beeld zien. Een vergadering waarin de meerderheid van de professionals, docenten zijn dat, zegt dat men het RTTI systeem niet bruikbaar vindt of een middag waarop er in cirkels geredeneerd wordt wat uitdagende programma’s nu precies zijn en of het wel zo goed is om dat leerlingen aan te bieden. Ook die veilige sfeer is meer papier dan praktijk, wanneer blijkt dat leerlingen midden in de klas voor gek gezet worden of hun zoveelste onvoldoende hardop voorgelezen krijgen.

Schrijnender wordt het wanneer die professionals niet meer als professionals gezien worden, maar als uitvoerende krachten. Hemel en aarde moeten bewogen worden om ze mee te krijgen in een nieuw onderwijsconcept. Politieke trucjes dienen te worden toegepast, religieuze normen worden aangevoerd om hen over de streep te trekken en hun mening wordt gevraagd maar niet gebruikt. In de bovenkamer van de school worden niet de handen en de voeten ingeschakeld om te bepalen hoe het werk aangepakt moet worden, maar zijn de handen en voeten slechts de instrumenten die op bevel moeten doen wat de bovenkamer vindt dat gedaan moet worden. De handen en voeten, lastig zijn ze overigens, weten echter wel beter: ‘dat gaat niet werken’, ‘moeten we daar niet eens over in gesprek?’ en ‘kan het niet anders?’. Ach die arme handen en voeten, ze zijn degenen die het zware werk doen, maar ondertussen moeten ze ook nog het onmogelijke werk gaan doen… Op papier dan, in de praktijk wordt het werk niet gedaan of gewoon op de manier waartoe de hand en de voet in staat is.

Kan het ook anders? Zou er een wereld kunnen bestaan waar autonomie gewaardeerd en ingezet wordt? Waar papier niet dominant en disfunctionerend is, maar waar mensen vanuit hun autonomie en hun kwaliteiten kunnen doen waar de wereld om hen heen om vraagt? Zou het mogelijk zijn dat mensen de waarde van hun werk weer terugvinden en enthousiasme hebben voor hun werk en de ontwikkelingen die ze daarin zouden willen maken? Zou er een wereld kunnen bestaan waar mensen elkaar helpen en waar mensen elkaar aanspreken op wat nodig is om in die wereld staande te blijven en om die wereld een beetje mooier te maken? Is de misleidende en mistroostige kleur blauw ook om te zetten in een andere kleur?

Een kleur waarvan het bloed sneller gaat stromen? Een kleur die reactie oplevert, een kleur die geurt en die inspireert en intrinsiek motiveert? Rood bijvoorbeeld? De kleur die door onze aderen heen stroomt. De kleur die de levenskracht van de mens typeert. De kleur die symbool staat voor dienen, tot de diepste diepten aan toe.

Zou de wereld van het onderwijs anders worden als het om mensen gaat die het werk uitvoeren? Als mensen niet op papier een status hebben, maar deze in de praktijk waarmaken en een boegbeeld zijn? Zouden professionals hun eigen bovenkamer niet juist meer inschakelen als hun handen en voeten er in de praktijk van het onderwijs tegenaan lopen dat er anders gehandeld moet worden? Zouden websites niet veel realistischer worden wanneer deze door docenten zelf samengesteld zouden worden op basis van het weergeven wat mensen bezig houdt, hen drijft en hoe hun wereld er in de praktijk uit ziet?

Allen die het onderwijs blauwkleuren verdienen een rode kaart.

Deel deze blog

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Dit bericht is geplaatst in Afstudeerprojecten, Leraar Godsdienst/Levensbesch. met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *