Porno, de schuld en schaamte voorbij?!

Auteurs: Hans Dijkhuizen en Janneke Janssen n.a.v. hun afstudeeronderzoek ‘De schuld en schaamte voorbij?! – Porno onder christelijke studenten’

Porno. Een vies woord voor veel christenen. En toch wordt er porno gekeken. Tegelijkertijd is het een taboe onderwerp waar christenen weinig over spreken. Dat maakte ons nieuwsgierig naar dit thema om te ontdekken wat er gaande is op dit terrein. Wij kozen voor ons praktijkonderzoek de christelijke studenten als doelgroep. Zij zijn geboren rond 2000 en daardoor opgegroeid met internet. Porno is voor hen, via hun telefoon, letterlijk binnen handbereik. Maar, kijken ze dan ook naar porno?
Daar kunnen we eenvoudig over zijn: Ja, christelijke studenten kijken naar porno. Een waarheid die logisch lijkt, maar soms zo ongemakkelijk voelt. Uit ons praktijkonderzoek blijkt dat 44% van de ondervraagde studenten aangeeft porno te kijken. Zijn het vooral de mannen die kijken? Ja, maar ook door een aanzienlijk deel van de vrouwelijke studenten wordt er porno gekeken. 66% van de mannen tegenover 29% van de ondervraagde vrouwen kijkt naar porno. Verschil moet er zijn.
In onze samenleving krijgen we de boodschap mee dat porno geen probleem is. Beïnvloedt deze boodschap ook de christelijke studenten? Kijken zij porno, omdat het voor hen geen issue (meer) is? Het antwoord daarop is: Nee, voor de meesten vormt het wel degelijk een probleem. 72% van de christelijke studenten die porno kijkt geeft aan last te hebben van schuld en schaamte. Zij ervaren in sterke mate schuld en schaamte tegenover God en in mindere mate tegenover hun ouders en vrienden. Wellicht omdat God alles ziet en voor ouders en vrienden veel verborgen kan blijven?
Wat opviel in ons onderzoek is het grote contrast tussen de overtuigingen van de christelijke studenten en hun gedrag. Volgens de overtuigingen van deze studenten is porno verslavend en destructief voor je partnerrelatie. Daarnaast is de overtuiging dat je meewerkt aan een industrie waar vrouwen worden uitgebuit. Ook wordt het kijken naar porno afgekeurd, omdat het als zondig en duister wordt gezien. Wie naar porno kijkt komt in conflict met deze overtuigingen. Dit verklaart waarom er zoveel schuld en schaamte wordt ervaren. Schuld en schaamte gaat immers over tekort schieten. Wanneer je gedrag niet in overeenstemming is met je overtuigingen geeft dit wrijving. Je schiet tekort tegenover jezelf, maar ook tegenover God waarvan je denkt dat Hij jouw gedrag graag anders ziet.
Wat hebben de christelijke studenten nodig die worstelen met schuld en schaamte vanwege het kijken naar porno? Brené Brown zegt dat schaamte ontstaat tussen mensen en ook verdwijnt tussen mensen. Ons onderzoek laat echter zien dat er weinig over het kijken naar porno wordt gesproken. Zo worden de gevoelens in stand gehouden. Met elkaar het gesprek aangaan is dan ook enorm helpend en bevrijdend. Met dit onderzoek doen wij een aanzet tot dit gesprek. We hopen dat andere christenen samen met ons de uitdaging aangaan om openheid te creëren over een thema waar velen van ons zich mee bezig houden. Neem jij het stokje van ons over?
Hans Dijkhuizen, maatschappelijk werker en hbo-theoloog Janneke Janssen, psycholoog en hbo-theoloog
Wil je meer weten over ons onderzoek? Neem dan contact op via LinkedIn: www.linkedin.com/in/janneke-janssen-0872b798