Vijf sleutels voor succesvolle samenwerking

Auteur: Symon Jagersma n.a.v. zijn afstudeeronderzoek  “Samenwerken in een mozaïek van kerkplekken”   in opdracht van de Protestantse Kerk in Nederland. Symon Jagersma

In het PKN onderzoek1 “Over speelruimte en spanning” werd het  samenwerkingsklimaat in de relatie tussen bestaande en nieuwe  kerkplekken als een belangrijk aandachtspunt benoemd. Deze vervolg-  studie, waarbij ook nauw is samengewerkt met het lectoraat2 aan de  Christelijke Hogeschool Ede, heeft de belangrijkste succes- en faalfactoren  weten samen te vatten in vijf condities vanuit de visie3 dat:

“Een samenwerking is kansrijk als mensen en organisaties zich met elkaar weten te verbinden in een betekenisgevend proces dat recht doet aan de belangen en gericht is op een betekenisvolle ambitie. Het is de grote opgave om daarvoor de juiste condities te scheppen.”

1.Werk aan een gedeelde ambitie
Waar ga je met elkaar voor? Het met regelmaat elkaar deze vraag stellen helpt bij het vinden van een gedeelde ambitie en geeft een inspirerend perspectief, heeft een mobiliserend effect (zeker als het even moeilijk wordt) en zorgt voor synergie en daadkracht. Daarbij is het belangrijk open en eerlijk met elkaar te delen wat je uit de samenwerking wilt halen maar ook wat je te bieden hebt. Je zult ontdekken dat je hierdoor van spraakverwarring tot een gemeenschappelijk beeld komt. Dit kan het vastlopen in discussies over identiteit voorkomen.

2.Doe recht aan belangen
Vaak kan een samenwerking vastlopen op allerlei standpunten. Het is dan belangrijk om oog te krijgen voor de belangen die daar onder liggen. In een samenwerking zijn er verschillende soorten belangen: individuele, collectieve en organisatiebelangen. Loyaliteitsconflicten bij gemeenteleden die zowel met de pioniersplek als de bestaande gemeente verbonden zijn, komen vaak voor. Ook angst voor ‘concurrentie’ speelt vaak een rol: ‘als we maar geen gemeenteleden kwijtraken’. Het benoemen van ieders belangen vanuit een oprechte interesse kan juist een win-win situatie opleveren. Echte dialoog is dan het toverwoord.

3.Zorg voor goede relaties
Samenwerken is mensenwerk waarbij het balanceren is tussen waakzaamheid en vertrouwen in de relatie met anderen. Omdat iedereen in een samenwerkingsverband zichzelf meeneemt, met zijn eigen kwaliteiten, ervaringen, veronderstellingen en beelden van de werkelijkheid, is er ook sprake van diversiteit. Om te voorkomen dat de samenwerking los zand wordt, is verbindend leiderschap nodig. Samenwerken vergt de moed om een deel van je eigen autonomie op te geven in het vertrouwen dat dit voor jezelf meer waarde oplevert.

4.Organiseer effectief
Bij een effectieve organisatie van de samenwerking zijn de structuur en besturing afgestemd op de doelen van de partners. Niet alleen de rationele (en financiële) kant speelt daarbij een rol, maar ook het emotionele proces waarin je gezamenlijk tot goede doordachte keuzes komt die werken. Draagvlak en daadkracht zijn daarbij een belangrijk bindmiddelen. Het maken van heldere afspraken en ze ook nakomen zorgt voor groei in betrokkenheid van iedereen.

5.Zorg voor een betekenisvormend proces
Waar staan we in de samenwerking? Welke activiteiten gaan we ondernemen? Een samenhangende kijk op ambities, belangen, relaties en organisatie is dan van groot belang. Na het verkennen en delen, kan je zaken overeenkomen en vormgeven om tot een uitvoering en vernieuwing te komen. Deze stappen geven structuur en richting aan de pioniersreis. Ook een heldere rolverdeling met een duidelijke procesregie is een belangrijke succesfactor. Soms kan je dat zelf als partners, vaak helpt een onafhankelijke buitenstaander daarbij als begeleider, waarbij het goed is te bedenken dat samenwerking geen doel is, maar een middel.  vijf sleutels

 

Deze vijf sleutels zijn van toepassing voor de samenwerking  in het mozaïek van kerkplekken, maar gelden ook voor  andere samenwerkingen dan tussen pioniersplekken en   bestaande kerkplekken.   Samenwerking is immers overal belangrijk, ook binnen   (kerk)teams.     Wil je meer hierover weten of eens een workshop   organiseren over samenwerken?   Voel je vrij contact met me op te nemen.   Ik werk graag met je samen.

Symon Jagersma  HBO-Theologie (GPW) Christelijke Hogeschool Ede (CHE) & zelfstandig trainer en coach  symon.jagersma@carewhy.nl

Literatuur:

  1. Protestantse Kerk. (2018). Over speelruimte en spanning, praktijkonderzoek naar de relatie tussen bestaande en nieuwe kerkplekken.Utrecht: PKN.
  2. Stoppels, S. (21 juni 2019). Heil zien in missionaire initiatieven – Een zoektocht naar de theologie achter nieuwe vormen van geloofsgemeenschap.Ede: CHE.
  3. Kaats, E., & Opheij, W. (2012). Leren samenwerken tussen organisaties.Deventer: Kluwer.
Geplaatst in Geen categorie | Getagged , | Een reactie plaatsen

In hoeverre wordt een hermeneutische verbinding ervaren door de betrokkenen in casus x en hoe waarderen de christelijke kunstenaars en/of practitioners de verbinding die in deze casus wordt gemaakt?

Auteur: Irene Ghaedi – van Amersfoort n.a.v. haar afstudeeronderzoek: In hoeverre wordt een hermeneutische verbinding ervaren door de betrokkenen in casus x en hoe waarderen de christelijke kunstenaars en/of practitioners de verbinding die in deze casus wordt gemaakt?  Irene van Amersfoort

Zijn er tools om een hermeneutische verbinding te maken?

Herken je dat? De momenten dat je een verhaal uit de Bijbel relevant wil maken voor je doelgroep. Maar je wilt natuurlijk ook recht doen aan de tekst.
Op school tijdens de lessen hermeneutiek ging het nog wel. Maar nu moet je het alleen doen. Geen docenten die je een handige hermeneutische sleutel aanreiken. Ik herken het wel. En met ons nog vele andere kerkelijk werkers. Hoe komt het toch dat er zoveel verlegenheid is rondom de hermeneutische competentie en zijn er bepaalde tools die we kunnen gebruiken?

De hermeneutische competentie 
De hermeneutische competentie is een van de zeven competenties die we ons eigen maken tijdens de opleiding theologie van de Christelijke Hogeschool Ede. De hermeneutische competentie kent de volgende definitie:

Het vermogen om enerzijds de bronnen van een specifieke religieuze gemeenschap en/of organisatie en/of de eigen spiritualiteit en anderzijds de mens in zijn huidige context in hun onderlinge betekenisvolle samenhang te verhelderen en te verbinden en op basis daarvan passend te handelen. 

In deze competentie lezen we dat de hbo-theoloog in staat moet zijn om zowel de traditionele bronnen, de kerk of organisatie die hij/zij vertegenwoordigd, als de mens in de hedendaagse samenleving kan vertolken en zinvol aan elkaar verbinden. Het is belangrijk dat de hbo-theoloog op de hoogte is en blijft van de hedendaagse cultuur en maatschappelijke processen. De hbo-theoloog heeft het vermogen om deze processen, wanneer zinvol en nodig, te duiden vanuit de traditionele bronnen. Kortom het vraagt nogal wat van de kerkelijk werker om een goede verbinding te kunnen maken.

De tools 
Tijdens mijn afstudeeronderzoek mocht ik onderzoeken op welke manier een kerkelijk werker haar verbindingen maakt. Ook heb ik onderzocht in hoeverre haar doelgroep ook daadwerkelijk een verbinding ervoer. Daarnaast heb ik kunstenaars met een christelijke achtergrond geïnterviewd op welke manier zij verbinden met de hedendaagse cultuur en samenleving. Uit deze onderzoeken zijn een aantal tools ontstaan die je op weg kunnen helpen om een goed verbinding te maken. Ik zal ze kort toelichten.

  • Doelgroep: Het is ontzettend belangrijk om je doelgroep te kennen. Wat is hun referentiekader? Wat leeft er binnen de doelgroep? Wanneer je hier antwoord op kunt geven kan je goed aansluiten bij je doelgroep.
  • Ken je traditie en religieuze bronnen: Wanneer je op de hoogte bent van je eigen traditie en religieuze bronnen kan je dit gebruiken om een goede verbinding te maken.
  • Wees je bewust van afstand en nabijheid: Een goede verbinding zorgt ervoor dat mensen hun levensverhaal kunnen koppelen aan het Bijbelverhaal. Daarvoor is nabijheid en ruimte nodig. Tegelijkertijd ook afstand om vanaf een afstand naar het eigen leven te kijken en mogelijk nieuwe perspectieven te krijgen.
  • Ken de hedendaagse cultuur en maatschappelijke processen: Wij zijn allemaal onderdeel van de hedendaagse cultuur. Het is belangrijk om de cultuur te leren lezen en hier theologisch op reflecteren. Wanneer je dat leert ga je overal aanknopingspunten zien om een hermeneutische verbinding te maken.
  • Ervaren en beleven: Door de mensen iets te laten zien, ervaren of horen wordt een reactie opgewekt dat nieuwe perspectieven geeft.
  • Ga methodisch te werk: schrijf bijvoorbeeld een beleidsplan met theologische grondslag.  Op die manier heb je een basis en een bepaald doel waar je naartoe wilt werken.

    Wil je meer weten? Mail naar: irenevanamersfoort@hotmail.com

Geplaatst in Geen categorie | Getagged , | Een reactie plaatsen

Thank you for the music

Auteur: Albert Jan Lourens n.a.v. zijn afstudeerproject ” Thank you for the music – Over de Albert-Jan Lourensrol van muziek in de levensbeschouwelijke identiteitsontwikkeling van brugklasleerlingen”. 

Vooraf: In de afgelopen maanden heb ik mij beziggehouden met het thema muziek in relatie tot de levensbeschouwelijke identiteitsontwikkeling van jongeren. Maaike Graafland van Het Streek gaf aan dat de godsdienstsectie onvoldoende zicht had op de rol van muziek in het leven en de levensbeschouwelijke identiteitsontwikkeling van haar brugklasleerlingen. Het gevolg hiervan was dat zij hun gewenste muziekonderwijs, bij het vak godsdienst, onvoldoende konden laten aansluiten bij de belevingswereld van de brugklasleerlingen. Deze constatering was het uitgangspunt voor mijn bachelorscriptie.
 

Mijn persoonlijke interesse in muziek is erg groot en om deze reden sprak het thema mij gelijk aan. Ik kwam erachter dat verschillende onderzoekers aangeven dat jongeren tegenwoordig, door de versplintering van religieuze instituten, moeite hebben bij het vinden van een eigen ‘geestelijke samenhang’. Om deze reden zoeken zij naar ‘rolmodellen’ in populaire cultuur. Muziek kan daarmee een belangrijke functie hebben in het verkennen van de ‘wereld’ en hiermee bijdragen aan de ‘exploratie’ van leerlingen. Echter, de boodschappen in liedteksten kunnen in strijd zijn met de informatie die leerlingen krijgen van hun (andere) opvoeders. Wanneer leerlingen niet tot een eigen levensbeschouwelijke identiteit komen, kan dit een gevoel van onveiligheid en onzekerheid als gevolg hebben. Binnen deze zoektocht raden verschillende wetenschappers aan om jongeren hierin te begeleiden, bijvoorbeeld in de vorm van ‘reflectieve exploratie’. 

 

Uit mijn onderzoek blijkt dat deze groep leerlingen voornamelijk naar muziek luisteren voor ontspanning, afleiding en om hun gemoedstoestand te reguleren. De leerlingen geven over het algemeen aan weinig van muziek te leren over het levensbeschouwelijke thema’s. Hiermee kan geconcludeerd worden dat de rol van muziek in de levensbeschouwelijke identiteitsontwikkeling van havo/vwo-brugklasleerlingen van Het Streek niet erg groot is. Aangezien het hier gaat om hun persoonlijke mening, is een vervolgexperiment aan te raden. Dit zou bijvoorbeeld goed kunnen passen in een opdracht rondom de muziekkeuze van de leerlingen. 

Daarbij is vormingsgericht onderwijs, bijvoorbeeld in de vorm van ‘reflectieve exploratie’ bij het vak godsdienst, op basis van de literatuurstudie en de mogelijke gevolgen nog steeds erg aan te raden. Uit de theorie van Fowler blijkt namelijk dat jongeren over het algemeen op een latere leeftijd meer verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen levensbeschouwing. Om deze reden zou het in mijn ogen erg interessant zijn om dezelfde vragenlijst bij de bovenbouw leerlingen af te nemen. Mogelijk past het voorgestelde vormingsgerichte onderwijs, op basis van de literatuurstudie en mijn onderzoek, daarmee ook beter thuis binnen de bovenbouwlessen.  

Geplaatst in Geen categorie | Getagged , | Een reactie plaatsen

De rol van levensbeschouwing in een klein wordende wereld

Auteur: Gasi Gasparyan n.a.v. zijn afstudeeronderzoek: “De rol van levensbeschouwing Gasi Gasparyanin een klein wordende wereld”

In de afgelopen meivakantie wandelde ik samen met mijn zoontje in het bos. Toen we al best ver waren zei mijn zoon “papa we moeten stoppen, want straks verdwalen wij” Hierop antwoorde ik “maak je geen zorgen Google is met ons”. Toen we op een gegeven moment stopten, moest ik terugdenken aan mijn ouders. Als ik twintig jaar geleden dezelfde vraag aan hen had gesteld, hadden ze gezegd “God is met ons”. Op dat moment besefte ik hoe digitalisering alles vervangt. In dit geval werd het mijn wegwijzer, mijn hoop en zekerheid. Maar het ging verder dan dat, het werd zelfs datgene wat mij met mijn naasten verbindt. Dit zeg ik, want thuis moest ik samen met mijn vrouw de mooiste foto’s uitzoeken om het op de facebook te plaatsen.  Na het delen merkte ik dat ik machinaal op de ‘likes’ en ‘comments’ wachtte. Helaas geldt dit niet alleen voor mij, omdat er inderdaad een virtuele cultuur bestaat die ons automatisch met de mening van anderen verbindt. Wij (docenten) kunnen vandaag hier kritisch over zijn, maar de leerlingen die wij in de praktijk voor ons hebben kunnen dat niet. Zij zijn opgegroeid in een periode waarin internet bijna noodzakelijk was. Meeste kunnen zich geen leven zonder voorstelen. Dankzij digitalisering kun je niet alleen foto’s met vrienden delen, maar je kan zelfs wereldwijd contacten leggen met onbekenden (nieuwe vrinden). Het leggen en onderhouden van contacten met mensen uit andere landen, al dan niet bekend, kost geen enkele moeite, zelfs als je de taal niet beheerst. Via ‘Google Translate’ kun je het gewoon vertalen. Het is een grenzeloze wereld. Behalve sociale contacten, kunnen zoekmachines in ‘no time’ de gevraagde informatie op het scherm zetten. Daarnaast is het een plaatsvervanging van buiten spelen of andere vrijetijdsbesteding geworden. De impact van deze virtuele cultuur op de levensvisie van jongeren is daarom groot. Als docent levensbeschouwing/godsdienst kunnen we daar een belangrijke rol in vervullen.

De rol van het vak
Allereerst wil ik benadrukken dat Ik de leerlingen niet als leermachines zie die door de school voorbereid moeten worden op de inschakeling in het geautomatiseerde proces van de samenleving. In elke leerling bevindt zich een eigen persoon. En juist die persoon is ‘de leerling’. Om die persoon te voeden moet je aansluiting vinden bij de leerling. Roebben gebruikt hiervoor een mooie term. Hij noemt het een proces van ‘menswording’. De rijping van de leerling en het zijn wie ze willen zijn is in principe een van de belangrijkste taken van het vak levensbeschouwing. Hiervoor is uiteraard begrip en inlevingsvermogen nodig. Daarom zie ik meer aandacht en meer kennis over de leefwereld van jongeren als een actualiseerpunt van het vak.

Om dit duidelijker te maken wil ik een zin uit een preek citeren. Lang geleden zei de pastor van een kerk waar ik niet meer heen ga, “de duivel hoeft de christenen niet meer naar de wereld te verleiden, want de duivel heeft de wereld zelf de kerk in geslingerd”. Daarmee bedoelde hij dat bijna elk kerklid een televisie thuis had. Dit radicale metaforische gezegde wil ik vertalen naar het huidige onderwijs. Om te beginnen wil ik benadrukken dat de interesse in de leefwereld van jongeren nooit zo hoog geweest is. Er zijn scholen geweest die de leefwereld van jongeren niet zo nadrukkelijk interessant vonden, omdat het buiten het schoolgebied plaats vond. Vroeger, in mijn tijd en cultuur (voormalig Sovjet-Unie) was de school de plek waar de leerlingen voor een paar uur uit hun dagelijkse leefwereld verwijderd konden worden. Wij moesten gedisciplineerd en geconcentreerd naar onze leraar luisteren met de handen op de knieën. Pas na de schooltijd begon ons leven (het jongeren leven) in een totaal andere omgeving. Bij mijn weten heeft in die tijd een dergelijke schoolcultuur ook in Nederland plaatsgehad. Tegenwoordig is de school juist de plek waar leerlingen vol op in hun leefwereld zijn. Sterker nog, het is de plek waar de leefwereld verrijkt wordt. Op school maken brugklassers nieuwe vrienden, kiezen ze een stijl en dragen deze uit. In het voorbeeld van die pastoor, kan ik zeggen dat de digitalisering die leefwereld van de leerlingen de school heeft in geslingerd. Deze leefwereld is nu een onlosmakelijk deel van de school geworden en is het bestuderen waard. Zonder kennis over deze leefwereld zullen we de leerlingen niet volledig kunnen begrijpen. In de perceptie van de leerling kan dit leiden tot het verlies van de relevantie van het vak.

Voorstel
Ik stel voor het vak levensbeschouwing binnen Almende College het volgende aanbevelen:
Ik stel voor om naast godsdienstige en levensbeschouwelijke thema’s ook levensthema’s voor te bereiden die rechtsreeks voortkomen uit de leefwereld van de leerlingen. Dergelijke thema’s zullen de leerlingen persoonlijk raken en hopelijk te denken geven. Het kan ze aanzetten om op zoek te gaan naar dieper begrip van de eigen persoon en het leven dat ze leiden.

Gasi Gasparyan

Geplaatst in Geen categorie | Getagged , | Een reactie plaatsen

Identiteit in godsdienstlessen aan de brugklassen van de Goudse Waarden

Auteur: Anne Hoogendijk n.a.v. haar afstudeeronderzoek   Anne Hoogendijk

In hoeverre beïnvloed de identiteit van een school de lessen van een godsdienstdocent? Reflecteren godsdienstdocenten op de formele stukken van een school waarin haar identiteit beschreven staat? Sluit een methode aan bij de identiteit van een school of niet?  

Elke school heeft een identiteit: datgene wat de school tot déze school maakt. De ene school heeft een meer doordachte en op papier uitgewerkte identiteit dan de ander, maar vaak is in ieder geval wel aan te voelen wat de identiteit van een school is. Voor mij als godsdienstdocent is de identiteit van een school erg van belang. In de eerste instantie is dat persoonlijk; ik werk graag op een school waarvan de identiteit mij aanspreekt. Maar naast dat dit persoonlijk voor mij belangrijk is, is het ook belangrijk voor het vak dat ik geef. De identiteit van een school kan namelijk een stempel drukken op de inhoud van de godsdienstlessen. Op een openbare school zien de godsdienstlessen er bijvoorbeeld vaak anders uit dan op een reformatorische school.   

Stel; je werkt op een protestants christelijke school. Je hebt een vaag idee van wat de identiteit van de school is en hoe je godsdienstlessen daarbij kunnen aansluiten, maar wat in de formele identiteit van de school staat, is zo open geformuleerd dat je eigenlijk geen kaders meekrijgt voor de inhoud van je lessen. 

Dat is voor de docenten godsdienst op de Goudse Waarden het geval. Alle godsdienstdocenten op het LYCEUM-HAVO zijn op de hoogte van wat er in de formele identiteit van de school staat, maar alle drie hebben een andere visie op de identiteit van de school en op het vak godsdienst. De methode geeft een stuk houvast, maar de visies en manier van lesgeven lopen uiteen. 

Dat hoeft uiteraard geen probleem te zijn. Dat de formele identiteit zo open geformuleerd is, is enerzijds makkelijk. Het geeft genoeg bewegingsruimte en ruimte voor verscheidenheid onder collega’s. Er is hier ook een bewuste keuze voor gemaakt, om juist die verscheidenheid te behouden.  

 Deze ruimte voor verscheidenheid kan een kracht zijn. Toch staan er echter uitspraken in de formele identiteit die radicaal en tegenstrijdig lijken ten opzichte van de andere gedeelten, zoals “We vertalen de boodschap van Jezus Christus in de manier waarop je onderwijs krijgt en hoe we met elkaar, de natuur en cultuur omgaan.”. Een zin als deze wordt niet geconcretiseerd.  

Ondanks de ruimte die ze krijgen, geven de docenten godsdienst aan dat ze behoefte hebben aan meer reflectie op het christelijke karakter van de school, of zelfs behoefte hebben als de school kiest voor een specifiekere richting; misschien moet het christelijke karakter van de school wel losgelaten worden. 

 Het is goed om als docententeam het gesprek over de identiteit van de school met elkaar aan te gaan. Juist als de formele identiteit van een school open beschreven staat. Het gesprek hierover aangaan is waardevol, omdat je elkaar hierdoor beter leert kennen, maar ook omdat je met elkaar kan nadenken over hoe je met het vak godsdienst de school met haar leerlingen het best kan dienen.  

Meer weten over dit onderzoek? Stuur dan een mailtje naar annehoogendijk@hotmail.com
Anne Hoogendijk 

 

 

Geplaatst in Geen categorie | Getagged , | Een reactie plaatsen

De kerk als een McDonalds

Auteur: Gabrielle Stolk n.a.v. haar afstudeeronderzoek

Gabrielle Stolk

By Choice? 

Laatst veranderde mijn eigen gemeente voor een kort moment in een heuse McDonalds. Niet voor iedereen helaas en met een doel. Een moment waarop twee werelden samen kwamen: consumentisme en dienstbaarheid. De tegenstelling waar deze blog over gaat. Consumentisme in de kerken en een antwoord hierop. 

Tijdens mijn literatuuronderzoek startte ik bij de vraag hoe de kerk zich tot de cultuur verhoud, kwam via consumentisme in de kerk uit bij dienstbaar discipelschap. Ofwel het zijn van een leerling van Jezus. Bekende woorden binnen de kerk, met het gevaar om lege begrippen te worden. In plaats van lege begrippen zie ik hier een sterke tegenbeweging voor onze maatschappij. Als eerste: Consumentisme is geen beschuldiging. Ik ken geen kerkgangers die consumeren in de kerk ‘by choice’. Eerder zie ik een worsteling en onvermogen om dit tegen te gaan. Ook ik heb er last van, jij misschien ook? Het is een gezamenlijke worsteling die we delen, waar veroordeling ons niet bij gaat helpen.  

 

Upside down Kingdom 

Consumentisme wordt in onze maatschappij als normale levensstijl gezien en uitgedragen. Het is vanzelfsprekend dat we dit ook terug vinden in de kerk. In de kerk zitten nou eenmaal gewone mensen, die ook door de maatschappij zijn beïnvloedt. Er zijn geleerden die denken dat ieder mens in wezen een geboren consument is.  

Jezus vraagt echter van ons een heel andere houding; dienen en uitdelen. Hij deed dit voor ons, Hij deed ons dit voor. Hij onderwees in woord en daad en vraagt ons niet alleen naar zijn onderwijs te luisteren, maar dit ook te doen. Dit leerling zijn heet discipelschap en duurt ons hele leven vanaf onze bekering. Het resultaat hiervan betekent dat dat we ‘geheel anders’ zullen worden van onze maatschappij. Dit gaat niet over één nacht ijs, het is een proces: we moeten vernieuwd worden in ons denken. Praktisch: We moeten afrekenen met kenmerken die haaks staan op de waarden van Jezus Christus. Zijn onderwijzingen zijn de spelregels van een Koninkrijk die totaal anders is dan onze maatschappij. Zijn onderwijs stelt alles wat we leren in onze maatschappij in een ander daglicht. Het Koninkrijk van God is een Upside down Kingdom. Verandering kunnen we niet in onszelf bewerkstelligen, hiervoor is Gods Heilige Geest nodig en Gods Woord als meetlat.  

Discipelschap betekent niet het afvinken van een lijstje verwachtingen die horen bij bekering, zoals gebed, Bijbellezen en kerkgang. Het is niet de start van een gedragsveranderingsprogramma, maar van een levensveranderend programma. Het leren sterven aan onszelf met als doel meer te gaan lijken op Jezus Christus. Dit begint niet pas bij de hemelpoort, maar met ingang van vandaag.   

 

Bereidheid 

Consumentisme heeft niets te maken met discipelschap. In plaats van wat we leren door onze maatschappij, mogen we leren doen wat Jezus Christus van ons vraagt. Jezus Christus is geen consument, Hij leert ons om te dienen en uit te delen. We worden opgeroepen om anders te zijn dan onze omgeving, beginnend in onze kerk. Zijn wij bereid?   

Gabrielle Drost-Stolk 

Voor meer informatie verwijs ik naar het boek Oefenruimte van Sake Stoppels (2013). 

Geplaatst in Geen categorie | Getagged , | Een reactie plaatsen

Hoopvol bewegen

Auteurs: Merel Dekker en Martijn van Breden n.a.v. hun afstudeeronderzoek. Merel en Martijn

Een welverdiende uitdaging  Deze zomer ga ik naar Kreta. Een Grieks eiland waar ik nog nooit ben geweest. Één van de ‘must-do’s’ in Kreta is de 16 kilometer lange Samaria kloof. Nu heb ik keurig mijn 10 kilometers gelopen tijdens de avondvierdaagse in mijn jeugd, maar stiekem zie ik er best wel tegen op om deze kloof te gaan bewandelen.

Hoopvolle gesprekken  In ons afstudeerproject ‘hoopvol bewegen’ hebben we onderzocht wat de behoeften zijn van oud-leden van christelijke studentenverenigingen in Wageningen. De jongere generatie wordt gemist in de Wageningse kerken, maar er is een verlangen om dienstbaar en ondersteunend te zijn aan het geloofsleven van deze jongeren.  De gesprekken die we hebben gehad zijn gesprekken die we nooit zullen vergeten. Het was bijzonder om  de tijd te nemen en naar deze doelgroep te luisteren. Verhalen met hoop, pijn en twijfel. Verhalen die stuk voor stuk een podium zouden moeten krijgen, zodat iedereen kon horen wat deze doelgroep te zeggen heeft.

Hoopvol bewegen  De doelgroep die wij hebben onderzocht bevinden zich in de post-adolescente levensfase. Dat post-adolescentie een nieuwe levensfase is, de fase tussen adolescentie en volwassenheid, moet niet worden vergeten door de kerken. Deze nieuwe fase zorgt ervoor dat de kerken kritisch na moeten gaan denken over hun aanbod en over wat kerk zijn anno 2019 inhoudt. De oud-leden van christelijke studentenverenigingen die wij hebben gesproken hebben behoefte aan gemeenschap, diepe gesprekken en ruimte om autonome beslissingen te maken. De maatschappelijke betrokkenheid in deze doelgroep is groot. Thema’s als wereldvrede en gerechtigheid zijn thema’s waar deze doelgroep zich voor interesseert. Daar liggen kansen voor de kerk! Ons advies: organiseer samen met deze jongeren avonden over deze thema’s, waarin er gediscussieerd kan worden en van elkaar geleerd kan worden. Daarnaast lijkt het ons een goed idee als gezinnen worden opengesteld, zodat er samen gegeten kan worden, écht naar elkaar geluisterd kan worden zonder oordeel en werkelijke ontmoeting plaats kan vinden.

Challenge accepted  Samenvattend concluderen wij dat de kloof tussen kerk en adolescent groot is, maar niet onoverbrugbaar. Het vergt een aanpassing in denken en handelen van de kerken, een kritische reflectie, inzet en een open houding zodat de alumni toch betrokken kunnen blijven op het christelijk geloof en de kerk van Christus.

En als deze kloof te overbruggen is, dan zal de Samariakloof in Kreta dat ook wel zijn. Ik ga ervoor! Een fijne vakantie gewenst!

For the church is not a human society of people united by their natural affinities but the Body of Christ, in which all members, however different, (and He rejoices in their differences and by no means wishes to iron them out) must share the common life, complementing and helping one another precisely by their differences. – C.S. Lewis   Martijn van Breden   Merel Starreveld-Dekker, Studenten GPW, Christelijke Hogeschool Ede

Geplaatst in Geen categorie | Getagged , | Een reactie plaatsen

Als discipelschap de architect van de gemeente wordt

Auteur: Vincent H. Dolfing n.a.v. zijn afstudeeronderzoek “Discipelschap als missionair leerproces bij Dynamis”.

De architect
Discipelschap lijkt in de 21e eeuw opnieuw uitgevonden te worden. Het is een thema dat steeds meer kerken bereikt en diverse initiatieven proberen discipelschap een plaats in de gemeente te geven. Hoewel hiermee goede stappen genomen lijken te worden, mogen we ons afvragen of discipelschap niet meer dan ‘een plaats’ in de gemeente verdient. Salvo D’Agata, pionier van gemeente Dynamis, durfde de stap aan om alle structuren van de kerk los te laten en te beginnen bij discipelschap. Op zijn ontdekkingstocht ging hij in het dagelijks leven relaties met buurtgenoten aan. Zo ontstond een groep, bestaande uit zowel gelovigen als niet-gelovigen. Maar hoe vorm je vervolgens een gemeente, waar discipelschap daadwerkelijk de basis van de gemeenschap blijft? Wat als discipelschap de architect van de gemeente zou zijn?

Discipelschap als missionair leerproces
Allereerst moeten we ons realiseren dat discipelschap veel meer is dan een thema of een (korte) training voor christenen. Als discipelen van Jezus Christus zijn we geroepen om gelovigen en niet-gelovigen te bereiken en tot geestelijke volwassenheid te brengen. Daarom omvat discipelschap niet alleen een leerproces voor christenen, maar start het leerproces van discipelschap al voordat iemand tot geloof komt. Discipelschap geeft vorm aan de inwijding in het christelijk geloof en de gemeenschap: het is een missionair leerproces. Nemen we discipelschap serieus, dan vormen we onze gemeente op een manier, zodat:

  • het voor nieuwelingen aantrekkelijk is om de gemeente binnen te komen
  • zij volledig kennismaken met het christelijk geloof en de christelijke gemeenschap
  • zij de christelijke gewoonten eigen kunnen maken
  • christenen kunnen opgroeien tot geestelijke volwassenheid.

Discipelschap vraagt om een plan
Voor nieuwe gemeenten en christelijke bewegingen lijkt een informele, losse en niet-georganiseerde aanpak, de manier om mensen in de hedendaagse samenleving te kunnen bereiken. Hoewel dit in de beginfase van Dynamis inderdaad gewerkt lijkt te hebben, blijkt uit mijn onderzoek dat organisatie en structurering van de gemeente en haar onderwijs onvermijdelijk is. Een goede vormgeving van discipelschap, en daarmee aandacht voor het inwijdingsproces, komt tot stand door een goede doordenking en een inbedding van discipelschap in alle facetten van de gemeente. Dit betekent dat alles wat een gemeente doet, het doel van discipelschap en het inwijdingsproces moet dienen. Voor veel gevestigde gemeenten zal dit een geheel nieuwe doordenking en structurering van de gemeente vragen. Daarentegen staat gemeente Dynamis aan het begin van deze doordenking en structurering. Wil Dynamis discipelschap als missionair leerproces vorm geven, dan vraagt dit om een plan, waarbij zij onder andere aandacht schenkt aan:

  • Het behouden van open structuren en lage drempels
  • Het vormen van visie op het leerproces in de gemeente
  • Het ontwikkelen van een onderwijsplan, dat vormgeeft aan de inwijding en de weg naar geestelijke volwassenheid
  • Activiteiten in verschillende groepsgrootten (participatie in zowel triades, kleine gemeenschappen en groepen tot max. 70 personen)
  • Het creëren van groepssamenstellingen, die het inwijdingsproces stimuleren
  • En meetbaarheid van geloofsgroei.

Voor meer informatie over het onderzoek of advies bij het integreren van discipelschap in uw gemeente, kunt u via mijn website contact met mij opnemen.

 

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Rust, Ruimte en Regelmaat?

Auteur Marjan ter Beek-Hop n.a.v. haar afstudeeronderzoek: Vrijdagkerk  Marjan Hopals soulfilling ministry

Het leven in al zijn ‘volheid’ 

“Over twintig jaar is herrie het milieuprobleem met de grootste impact op de volksgezondheid” las ik op internet. Volgens cijfers van het CBS heeft de helft van de Nederlanders daar nu al last van. Het wordt steeds moeilijker om de geluidsoverlast te ontvluchten, want stiltegebieden verdwijnen in een rap tempo. Dit is een beeld van onze levens die vol raken. Zo druk als we zijn, balanceren we tussen aandacht voor werk, gezin, vrienden en hobby’s. Want het is belangrijk om te genieten en alles uit het leven te halen wat er in zit, toch? 

 

Man op de maan  

Vorige maand was het precies vijftig jaar geleden dat de eerste mens een voetstap op de maan zette. Wie had ooit gedacht dat we dit zouden bereiken? Een mijlpaal in de geschiedenis. De vooruitgang is doorgegaan op allerlei gebied. De mens is gestegen tot grote hoogten en is tot veel in staat gebleken. Knellende banden hebben we afgeworpen, veranderingen volgden elkaar snel op en dit heeft tot een grote vrijheid geleid. Maar heeft het ons gebracht wat we zochten? Hebben we vervulling gevonden? Of zijn we nog op zoek, zoals U2 zingt: “But I still haven’t found what I’m looking for”? 

 

Onrustig is ons hart… 

Zo heeft Vrijdagkerk in Zwolle haar deuren geopend in januari 2017. Gewoon op een doordeweekse dag, even weg van de drukte, om op adem te komen, even stilte. Geïnspireerd door het kloosterleven en tegelijk ook heel gewoon. Veel mensen, of ze nu gelovig zijn of niet, hebben belangstelling voor kloosters en gaan op retraite. Waar zoeken ze eigenlijk naar? Waar hebben ze écht behoefte aan? Uit mijn onderzoek onder bezoekers van Vrijdagkerk blijkt dat ze daar komen voor een moment van rust, stilte en bezinning, maar ook voor een stukje verbondenheid. Om daar te zijn en met aandacht te luisteren naar enkele woorden die je hart kunnen raken.  

 

Ruimte voor de ziel  

Dit is wat we lijken te zoeken in de ‘volheid’ en drukte van ons leven. Even niets hoeven en gewoon kunnen aanschuiven. Een moment van ruimte voor de ziel om tot rust te komen en opnieuw gevuld te worden door de Bron die leven geeft. Dan kan het komen tot een ontmoeting en mag je zijn in de aanwezigheid van God. Hij is hier, in de Jezus-ruimte. Een kerkplek zoals Vrijdagkerk maakt mogelijk dat mensen ervaren dat ze geraakt worden als ze iets uit de Bijbel horen en zeggen: “Ik had nog nooit gelezen dat er zoiets stond: “Kom maar bij Mij, Ik heb ruimte voor je, een plekje voor je”. 

 

What’s in a Name? 

Niet alle bezoekers zeggen expliciet op zoek te zijn naar een ontmoeting met God. Vaker zoekt men rust, stilte, inspiratie“Een moment jezelf parkeren, waar op andere dagen buiten de routine om geen ruimte voor is”. Maar die vormen van ruimte, stilte en structuur helpen wel om de aandacht te richten, God te vinden en zo onze ziel te vullen. Zou het tijd zijn voor een aanpassing van de drie R’en naar: Rust, Ruimte en Regelmaat? 

 

Benieuwd geworden naar het onderzoek? Mail me maar: marjanhop1@gmail.com 

Geplaatst in Geen categorie | Een reactie plaatsen

Straatpastoraat

Auteur: Joost van Dalfsen n.a.v. zijn afstudeeronderzoek “Straatpastoraat”.  Joost van Dalfsen

Daar zie ik hem staan, bij de supermarkt. Elke week zie ik hem wel een keer staan met de straatkrant. Wat moet ik doen? Ik had mij nog wel zo voorgenomen om missionair te zijn. Het evangelie delen met ongelovigen… Maar wat moet ik nu? De straatkrant kopen maar dan, maar daarmee is zijn ziel nog niet gered. Moet ik wat zeggen? Ik ken hem amper.

Misschien herken je dit wel, je verlangt ernaar om missionair te zijn in je omgeving. Je wilt dat die ongelovige vriendin of vriend Jezus leert kennen, maar hoe doe je dat nou? Sommige christenen hoor je over gebedsgenezing, terwijl andere juist weer benoemen hoe belangrijk het is dat je God laat zien, met je daden. Hoe ben je nou missionair?

Zelf werk ik als jongerenwerker bij Youth for Christ, daar doe ik missionair jongerenwerk. Tijdens mijn onderzoek hiernaar heb ik een aantal dingen geleerd die ik met je wil delen. Misschien helpt het je om concreet missionair te zijn in je omgeving.

Missionair zijn heeft alles te maken met missie. Gods missie. Als je duidelijk wil krijgen hoe je missionair bent, denk dan eerst eens na over wat je missie is. Wat is Gods missie? Is dit het bekeren van zieltjes of gaat het verder dan dat? Ik geloof persoonlijk in een grotere missie. Dat we als christenen zijn geroepen om te bouwen aan een koninkrijk, een wereld waar geen pijn, verdriet, ongerechtigheid meer is. Wat is Gods missie volgens jou?

Missionair zijn is een beweging naar buiten. Vaak organiseren we een vakantiebijbelclub of een missionaire dienst, goede dingen, maar de mensen moeten naar ons toe komen. Missionair zijn betekend naar de mensen toe gaan, een beweging naar buiten. Waar kunnen we mensen vinden die niet geloven? Op de sportclub? In je straat? Op je werk? Zorg dat je op plekken bent waar ook niet christenen zijn.

En nu? Je hebt een prachtige missie, Gods missie. Je bent op een plek waar niet christenen zijn. Wat ga je nu doen? Praten over God of God zichtbaar maken? Woorden of daden? Ik geloof in een combinatie. Begin maar eens met daden. Spring in op de plekken waar pijn zijn, verdriet is en ongerechtigheid is. Ligt jouw collega in scheiding? Is je buurvrouw alleen? Word je klasgenoot gepest? Ga helpen! En gebruik openingen om te vertellen wat jouw persoonlijke motivatie is om te helpen. Je hoeft niet de Bijbel uit te leggen, je hoeft de drie eenheid uit te leggen! Mensen zoeken iemand die om hen geeft.

Waar liggen jouw mogelijkheden? Misschien ben je goed met woorden? Vertel dan over je God. Misschien ben je juist een doener. Ga dan aan de slag in je omgeving. Laten we met elkaar bouwen aan een wereld waar er geen pijn, geen verdriet en geen ongerechtigheid meer is. Hoe gaan we daar in Godsnaam aan beginnen? Begin maar eens in jouw omgeving en vraag aan God wie jij vandaag mag helpen.

Geplaatst in Geen categorie | Getagged , | Een reactie plaatsen