Op onze gezondheid: een alcoholvrije gemeenschap

Auteur Dianne van Dam-Nolen n.a.v. haar  afstudeeronderzoek: “Op onze gezondheid: een alcoholvrije gemeenschap”

Per glas wijn leef je een half uur korter. Zo kwam het dit voorjaar in het Van Dam-Nolen Diannenieuws dat alcohol écht schadelijk is voor je gezondheid. Hoewel dit bericht te kort door de bocht bleek, was de boodschap duidelijk: voor je gezondheid kun je beter dat ene glas bier of glaasje wijn laten staan.

Natuurlijk weten we allemaal dat je met té veel alcohol schade aan je hersenen toebrengt. Maar wist jij ook dat één op de tien gevallen van borstkanker te wijten is aan alcohol? Het is niet gek als je hier even van opschrikt. Ik wist het tot voor kort ook niet. Ik wist zelfs niet dat de Gezondheidsraad adviseert om helemaal niets te drinken. Niets. Geen druppel. Ook als je ouder dan 18 jaar bent.

Een onbekend advies
Uit mijn onderzoek blijkt dat ruim een kwart van de christelijke volwassenen niet van dit advies van de Gezondheidsraad op de hoogte is.[1] Weliswaar liggen de cijfers van alcoholgebruik onder christelijke volwassenen nét iets onder het landelijk gemiddelde, maar dat betekent niet dat christenen zich daarmee beter aan het Gezondheidsraadadvies houden: slechts 14% drinkt nooit. Wanneer we het advies van de Gezondheidsraad breder opvatten, dan drinkt iets meer van de helft geen alcohol of maximaal één glas per dag.

Een stapje verder
Laten we een stapje verder gaan. Hoe zit het nu eigenlijk met alcoholgebruik in de kerk? Dit is niet zomaar een interessante vraag, maar ook een actuele. Enkele jaren geleden heeft een Anglicaanse kerk in Engeland besloten om geen wijn meer aan te bieden tijdens het Heilig Avondmaal. De predikant wilde namelijk niet dat iemand van de gemeenschap zich buitengesloten zou voelen. Ook Nederlandse christenen vinden dit belangrijk: regelmatig lees ik in mijn onderzoek terug dat christenen graag álleen druivensap tijdens het avondmaal zouden willen drinken, om zo tegemoet te komen aan mensen die (liever) geen alcohol (mogen) drinken.

Theologisch doordacht
Druivensap in plaats van wijn: dat kan goed worden onderbouwd vanuit de theologie. In de ecclesiologie wordt onder andere benadrukt dat de kerk geroepen is om zich – in navolging van Christus – uit te reiken naar de marge van de samenleving. In de gemeente van Christus zijn allerlei soorten mensen vertegenwoordigd. Omdat zij allen volwaardige leden zijn, telt ieders mening en ervaring mee. En dan komt een stukje ‘gastvrijheidstheorie’ om de hoek kijken: gastvrijheid houdt niet op bij een hartelijk welkom bij de deur, maar houdt ook in dat we bewust barrières vermijden die gasten belemmeren om te participeren in de dienst en de omgang met God.[2] Uit mijn onderzoek blijkt dat dit wel eens de wijn tijdens het Heilig Avondmaal zou kunnen betreffen.

Een pijnlijk onderscheid
Misschien wel de belangrijkste reden om ons te bezinnen op ons alcoholgebruik in de kerk is dat de kerk geroepen is om een gemeenschap te vormen, een eenheid. Tijdens het Heilig Avondmaal is dit bij uitstek zichtbaar en voelbaar. Het aanbieden van én wijn én druivensap brengt een onderscheid aan onder de avondmaalvierders. Dit kan pijnlijk en confronterend zijn voor gemeenteleden.

Een alcoholvrije gemeenschap

Om deze redenen stel ik dat het aan de essentie en taak van de kerk beantwoordt om te streven naar een alcoholvrije gemeenschap, zeker tijdens het Heilig Avondmaal. Omdat dit wellicht wat abstract in de oren klinkt, tot slot vier concrete tips voor jezelf en voor kerken- en oudstenraden:

Maak dit onderwerp bespreekbaar (tip: gebruik de factsheet hieronder)

  1. Schenk alleen druivensap tijdens het Heilig Avondmaal
  2. Schenk geen alcohol tijdens kerkelijke activiteiten
  3. Lees het hele onderzoeksrapport voor meer onderbouwing en inspiratie

[1] Mijn afstudeeronderzoek bestond uit een deel veldonderzoek middels een vragenlijst, waarop ruime 700 christelijke volwassenen gereageerd hebben, en uit een deel literatuuronderzoek.

[2] Dit beschrijft ook Jan Hendriks in zijn boek ‘Op weg naar de Herberg’ (2002).

Factsheet ‘Alcoholgebruik onder christelijke volwassenen en in kerken’

 

 

 

Deel deze blog

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Dit bericht is geplaatst in Geen categorie met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *