Onbekend maakt onbemind

Auteur: Lisette Franken n.a.v. haar afstudeeronderzoek Onbekend maakt onbemind, over het belang van interculturele contacten tussen kerken, en ‘succesfactoren’ voor een geslaagde samenwerking.

Vooraf: Toen ik nog maar een klein meisje was, riep ik al dat ik dominee wilde worden, maar dan wel in Afrika. Hoe ik er bij kwam? Geen idee. Maar het heeft mij nooit meer los gelaten. Ik heb in mijn leven al veel gereisd, en ik vind het heel interessant om verschillende mensen en culturen te leren kennen. Maar om verschillende culturen te ontmoeten, hoeft niet ver gereisd te worden. Dit is onder andere te zien in de veelkleurige waaier van migrantenkerken in Nederland. En met de lokale gemeenten als uitgangspunt wil de Protestantse Kerk in Nederland samenwerking aanmoedigen. Maar waarom is het belangrijk dat dit gebeurd? En wat is daar voor nodig?

Bijbelse motieven tot samenwerking

We zien dat God oog heeft voor vreemdelingen, zelfs in het Oude Testament. We worden opgeroepen naar hen om te zien, ze als gelijken te behandelen en hen lief te hebben als onszelf. Door de hele Bijbel heen zien we dat God alle volken op het oog heeft. Van de belofte aan Abraham, door de profeet Jesaja, bij Jezus, met Pinksteren, tot de brieven van Paulus. Door het geloof in Christus vallen verschillen tussen volken weg. Ook Jezus gebruikt regelmatig interculturele voorbeelden (Samaritanen) en zelfs in Zijn stamboom zien we een ‘heidense’ vrouw. Ook is er het Bijbelse principe van wederkerigheid. We hebben elkaar nodig en vullen elkaar aan. We vormen met elkaar het éne lichaam van Christus.

Maatschappelijke motieven tot samenwerking

Naast Bijbelse motieven, zijn er ook maatschappelijke motieven. Migrantenkerken blijken een belangrijke maatschappelijke functie te hebben. Ze nemen burgerlijke gemeenten veel werk uit handen en hebben een positieve invloed op maatschappelijke zaken als ‘integratie’, ‘eenzaamheid’ en ‘armoede’. Kerken worden namelijk geconfronteerd met maatschappelijke problemen en sluiten aan bij de context waarin zij zich bevinden. Kerken zijn vaak een eerste bron van contacten voor mensen die als migrant tijdelijk of langer in Nederland verblijven. Zo voorzien zij in een behoefte, en helpen mee bij het voorkomen of bestrijden van eenzaamheid. Migrantenkerken bevorderen zo ook de participatie aan onze samenleving. Het is dus belangrijk dat de samenwerking gezocht wordt tussen verschillende kerken. Inzet en middelen kunnen gedeeld worden, en zo kan er beter gereageerd worden op de samenleving om ons heen.

Wat is er nodig voor een goede samenwerking

Verschillende culturen hebben verschillende vormen van leiderschap. Waar de ene cultuur belang hecht aan een duidelijke hiërarchie, structuur en regels. Heeft een andere cultuur meer met gedeeld en flexibel leiderschap.

Goede communicatie is belangrijk in het voorkomen van spraakverwarring. Maar verschillende culturen kunnen verschillende manieren hebben om zich te uiten. De structurentheorie van David Pinto kan helpend zijn.

Ook is het belangrijk dat de belangen van beide partijen gediend worden, en er een gedeelde ambitie is. Het is namelijk belangrijk dat beide partijen het idee hebben ‘iets’ uit de samenwerking te halen. Dit is bepalend voor de hoeveelheid werk en energie die mensen bereid zijn in de samenwerking te stoppen.

Het hebben van vertrouwen in de ander is een andere belangrijke factor. Vaak is het helpend als er een vorm van relatie is tussen beide partijen. Het is ook belangrijk om dit vertrouwen in elkaar uit te spreken. Anders kan er het idee ontstaan dat een verborgen agenda aanwezig is. Het nakomen van afspraken is van grote invloed op het vertrouwen.

Organisatorisch zijn er ook belangrijke factoren. De verdeling tussen draaglast en draagkracht dient in balans te zijn. Dit om er voor te zorgen dat de beoogde samenwerking niet onnodig veel energie gaat kosten, eindeloos duurt, en er misschien uiteindelijk wel helemaal niets tot stand komt.

Als laatste is het belangrijk dat de leden van beide gemeenten elkaar ontmoeten om wederzijds begrip te creëren. Bij deze ontmoetingen dient “wederkerigheid en gelijkwaardigheid centraal te staan”.

 Onbekend maakt onbemind

Wanneer je nauwelijks iets van elkaar weet, dan blijft de ander een vreemde en op afstand. Belangrijk voor beide partijen is dat je elkaars ‘taal’ spreekt. Je bent niet hetzelfde, maar het is wel belangrijk je te kunnen verplaatsen in de ander, en zo zijn uitingen te kunnen plaatsen. Probeer verder te kijken dan je eigen cultuur en wees gevoelig voor de ander Wees je bewust dat een ander soms dingen anders verwoord, of jou anders interpreteert. Probeer elkaar te blijven zoeken, vraag de ander wat hij bedoelt zo voorkom je onjuiste aannames.

De gevestigde kerk heeft dit besef meer nodig dan de interculturele kerk en juist daarom is het van belang dat de Dienstenorganisatie van de Protestantse Kerk aan dit inzicht werkt.

En zo ontmoette ik tijdens mijn afstuderen in Utrecht, meer interculturele kerken dan tijdens mijn reizen bij elkaar.

Deel deze blog

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Dit bericht is geplaatst in Geen categorie met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *