Mijn beloofde land

Auteur: Drs. Nico van der Voet is docent bij de Christelijke Hogeschool Ede

Nico van der VoetMijn belangstelling voor Israël is gewekt toen ik een jaar of veertien was. Tijdens een catechese-uur vroeg een jongen aan onze predikant: ‘Dominee, hoe weet u nou dat God echt bestaat?’ De predikant keek ons aan, stak een hand in de lucht, wees met zijn vinger omhoog en sprak maar één woord ‘Israël!’ Die predikant had de oorlog meegemaakt. Hij wist van de holocaust. Hij had het wonder van de terugkeer van de Joden naar Palestina beleefd. Uit de grootste ellende was een prachtig en sterk Joods volk herboren. Hij had de wonderlijke overwinningen van Israel op de Arabische vijanden van 1948, 1956 en 1967 beleefd. (Ik zie trouwens zelf ook nog de beelden op televisie voor me, toen Israëlische bommenwerpers in ’67 boven Damascus vlogen. Ik voel nog de opwinding van ons gezin toen we in die junidagen naar het journaal keken.) Hij was ook al een paar keer in het land van de bijbel geweest en was er diep van onder de indruk. Of de kritieke nederlaag/overwinning van 1973 al geweest was, weet ik niet meer. Ik weet wel dat deze predikant elke zondag voorbede deed voor Gods eigen volk. Hij hoopte namelijk dat de beloften van God allemaal in vervulling zouden gaan. De terugkeer was een feit. Nu de bekering van Israël nog tot Christus.
Ik begrijp het. In de chaotische en zeer wrede twintigste eeuw werd Israël het teken van Gods trouw. God gaat door met Zijn eeuwige plan, dwars door menselijk falen en zelfs dwars door politiek geharrewar van de Verenigde Naties heen. Israël was niet alleen de redding voor de Joden, maar was ook een beetje de redding voor geschokte christenen. We snappen niet waarom God het grote lijden van de twintigste eeuw heeft toegelaten, maar aan het bestaan van Israël zien we toch dat Hij er is en Zijn gang door de geschiedenis gaat.

Deel ik deze benadering nog? Jawel, maar met kanttekeningen.

  1. Israël bestaat niet ONDANKS alle leed dat de Joden is aangedaan. Israël bestaat juist DANKZIJ het leed dat de Joden alle eeuwen door is aangedaan. Zonder vervolgingen was het Jodendom grotendeels of helemaal opgelost onder de volken. Nu nog is niet het antisemitisme de grootste bedreiging voor het Jodendom (hoe vreselijk ook) maar de assimilatie. Seculiere Joden gaan buiten Israël op onder de andere mensen door gemengde huwelijken. Hoe moeten we dat dan interpreteren vanuit het perspectief van God die regeert? Heeft God dan expres toegelaten dat… Ik durf het niet te denken.
  2. We moeten uitkijken voor christelijke romantiek. Daarmee raken we het zicht op de werkelijkheid kwijt. Israël is bijzonder, maar ook gewoon de laatste stuiptrekking van het Westerse kolonialisme. De Joden zijn terug in het land van de belofte. Intussen hebben ze wel (met name in 1948) vele Palestijnse dorpen vernietigd en de bevolking ervan gedood of verdreven, zijn de Palestijnen binnen de grenzen van Israël ander-halfste-rangs-burgers en is Israel een van de weinige landen in de wereld dat land van een ander volk bezet houdt en zelfs koloniseert. Rusland heeft zich sinds kort bij Israël gevoegd als bezetter van andermans land.
  3. Volgens mij moeten de Joden moe worden van alle christelijke belangstelling voor Israel en van alle theologische debatten over Israël. Je kunt wanhopig worden van je vijanden, maar ook tureluurs van je vrienden. Het zou mij zelf vreselijk lijken als de moslims voortdurend studie maken van ons christelijke Nederlanders en ons land overspoelen om te speuren naar de bewijzen van Allah’s bestaan en de waarheid van de Koran. Ik zou boos worden als ze me tot de islam trachten over te halen en nog bozer als ze zouden zeggen dat Allah mijn volk in de toekomst zal bekeren. Ik wil helemaal geen moslim worden en ben met overtuiging christen. En ik geloof niet in de waarheid van de Koran. Dit klinkt een beetje provocerend, maar ik meen het wel. Vriendschap voor Israel kan bijna net zo bedreigend en discriminerend zijn als antisemitisme. In de geschiedenis is christelijke liefde voor de Joden (‘Want God heeft nog een plan met Israël’) meer dan eens omgeslagen in afkeer van de Joden, omdat ze toch wel erg onbekeerlijk waren. (Zo is het bijvoorbeeld bij Luther gegaan.)

Mijn beloofde land, Ari ShavitIk heb de titel van deze blog nog niet uitgelegd. Dat is namelijk de titel van een boek dat ik net gelezen heb. ‘Mijn beloofde land, de triomf en tragedie van Israël’  Ari Shavit – een beschaafde, seculiere, linkse journalist uit Israël – schrijft enthousiast, met liefde én kritisch over zijn land en volk. Hij wandelt de laatste honderd jaar door van de Joden in Palestina en Israël. Hij komt tot scherpe en scherpzinnige analyses. Hij is hoopvol en wanhopig tegelijk. Hij houdt zich ver van theologie en ik zeg eerlijk dat ik dat een verademing vond. Ik weet dat het boeiend is voor ons christenen om door een theologische bril naar Israël te kijken. Om, als het over Israël gaat ‘de krant naast de bijbel te leggen’. Door een boek als dat van Shavit ga ik echter meer begrijpen van wat de realiteit is in en rond Israël. Het helpt mij om christelijke romantiek aangaande Israël te relativeren. Het is ook een boek dat volgens mij vrienden van Israel en vrienden van de Palestijnen bij elkaar kan brengen. Het is goudeerlijk, ook over fouten van de Joden. Ik wil het alle collega’s en studenten met belangstelling voor Israël van harte aanbevelen. Het heeft op mij grote indruk gemaakt. En die ervaring deel ik met de recensent van de Volkskrant. Is dat geen extra aansporing om het aan te schaffen? Het is niet duur, volgens mij maar iets van € 17,50 (uitgeverij Spectrum – Unieboek). Dat is niet veel voor ongeveer 500 bladzijden.

Deel deze blog

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Dit bericht is geplaatst in Geen categorie met de tags . Bookmark de permalink.

6 reacties op Mijn beloofde land

  1. Feike F. ter Velde schreef:

    Belangstelling voor Israël en het geloof in Israëls herstel op grond van Bijbelse profetie en op grond van de trouw van God aan Zijn verbond verwart u misschien met “christelijke romantiek” over Israël. Dat voelt aan als ‘neerbuigend’ [zo van: ach, ze weten niet beter] en dat zult u vast niet bedoelen. Maar ik ga het boek zeker lezen!
    Met hartelijke groet!

  2. Steven Paas schreef:

    Het boek van de seculiere Jood Ari Shavit lijkt aan te sluiten bij de publicaties van de religieuze Amerikaans-joodse psychiater Mark Braverman. Die zegt in zijn boek Fatal Embrace (New York: Beaufort, 2010) dat het gevaarlijk is voor de Joden als Christenen beweren dat zij (de Joden) een speciale status hebben als Gods uitverkoren volk. Hij betrekt dat ook op de opvatting dat de Joden op religieuze gronden recht hebben op het land. Die opvatting helpt de Joden niet maar brengt ze juist in gevaar. Braverman waarschuwt tegen een ‘fatal embrace’, een dodelijke omarming van Joden door ‘Christian Zionists’. Zie ook: Mark Braverman, ‘Zionism and Post-Holocaust Christian Theology, A Jewish Perspective’, in: Holy Land Studies, 8.1, Edinburgh UP, 2009, pp.31-54.

  3. Tanneke schreef:

    Ik heb nog een link naar een artikel dat al meer dan een jaar geleden geplaatst is over ditzelfde boek. Dit artikel heeft het niet zozeer over de gevoelens als wel over de ‘feiten’, die de auteur zou brengen…
    Verder is het inderdaad wat apart om het zich vanuit dezelfde Bron verbonden voelen met het Joodse volk (“Een Licht tot verlichting der heidenen (wij) en tot heerlijkheid van Uw volk Israël”) aan te merken als christelijke romantiek.
    Maar nu de link naar een lezenswaardig artikel wat aanschaf van dit boek overbodig maakt: https://ejbron.wordpress.com/2014/07/05/ari-shavit-en-het-amerikaanse-jodendom/

  4. Shavit signaleert in de afgelopen 30 jaar zeven “rebellieën”, die kunnen uitlopen op het uiteenvallen van de Israëlische samenleving. Het gaat hem om meer dan alleen de “Palestijns-Israëlische” rebellie tegen het joodse nationalisme. Hij noemt de rebellie van de religieuze kolonisten die lak hebben aan politieke discipline en realisme (en nu al kerken in brand steken); de “vredesrebellie”die zich keert tegen een “historische en geo-strategische werkelijkheid” (waar Netanyahu zich helemaal in vast draait); een “progressief-gerechtelijke rebellie” van mensenrechtenactivisten; “de oriëntaalse rebellie” die de overheersing door Europese joden tart; de “ultra-orthodoxe rebellie” die het secularisme afwijst en een “hedonistische-individualistische rebellie“ die het conformisme en het collectivisme uitdaagt en zich gedraagt volgens de normen van ‘na ons de zondvloed’.
    Het betreffen evenzovele breuklijnen waardoor Israël kraakt in zijn voegen. Het gevaar, zoals zo vaak, komt dus van binnenuit, maar de boze ‘antisemitische’ buitenwereld krijgt de schuld. Shavit maakt duidelijk dat dit Israël het niet lang meer zonder grondige politieke en maatschappelijke hervormingen kan stellen en het niet nog eens zestig jaar kan volhouden, maar je zoekt bij hem tevergeefs wat die hervormingen zouden moeten zijn.
    Waarom bezoekt hij bijvoorbeeld de oude, wanhopige vredesactivist Sarid en de verlaten martelkamers van 1991, maar gaat hij voorbij aan bezielers van vredes- en mensenrechtengroepen vandaag, zoals de mensen van B’Tselem, Ta’Ayush en de Rabbi’s for Human Rights, die SIVMO steunt?
    Door zichzelf tevreden te stellen met “een intens leven op het scherp van de snede”, bevestigt hij zijn medeburgers in het oordeel dat de geschiedenis van de afgelopen 65 jaar helaas onontkoombaar was. Dat is de vraag. Hij wil ook niet horen van hij neerbuigend “grootse ideeën” noemt, maar red je het zonder ‘profetische’ visie in een zeven maal gebroken samenleving? Die samenleving kan pas helen als ze erkent dat Jodendom niet hetzelfde is als een staat, Of zoals het boek van de joodse godsdienstfilosoof Marc Ellis luidt: ‘Judaism does not equal Israel’. Ellis zegt keer op keer dat ‘het profetische’ het wezen is van zijn Jodendom, maar dat staat Israël tussen hem en zijn geloof in is gaan staan. Is dat een aanval op het bestaansrecht van Israël? Geenszins! Het is wel een stevige kritiek op haar bestaanswijze: zonder grondwet, zonder gelijke burgerrechten voor minderheden en met lak aan het internationaal recht.

  5. Tiny Bos schreef:

    Hoe kunt u nu Moslims, die voortdurend studie zouden maken van ons christelijke Nederlanders en ons land zouden overspoelen om te speuren naar de bewijzen van Allah’s bestaan en de waarheid van de Koran, vergelijken met alle christelijke belangstelling voor Israel. Christenen onderzoeken in Israël gewoon hun eigen afkomst want ze geloven in dezelfde God als de Joden. Moslims geloven in een andere God en dus zou hun speuren in Nederland om bewijzen voor de waarheid van de Koran te vinden iets totaal anders zijn. Ik vind het een onbegrijpelijke gedachtegang. Verder is het ook vreemd dat u de geschiedenis van Luther aanhaalt om te zeggen dat vriendschap voor Israël bijna net zo bedreigend en discriminerend kan zijn als antisemitisme. Wanneer leefde die Luther ook al weer? We hebben al lang geleerd om juist niet te reageren als Luther. Ik weet dat er veel Joden zijn die maar wat blij zijn met Christelijke belangstelling. Ik heb eens 3 weken als vrijwilliger gewerkt in de IDF en de regering was zo blij met ons, vrijwilligers uit de hele wereld, dat ze ons uitnodigden op een speciale receptie. We werden met bussen naar Jeruzalem gereden en hadden een mooie tijd. Wij kunnen de wereld positieve zaken vertellen over het e.e.a. in Israël.

  6. Steven Paas schreef:

    Liefde voor de Joodse naasten en sympathie voor de staat Israël zijn goede zaken. Maar dat Christenen hun afkomst kunnen vinden in de Joodse godsdienst en dat Christenen en aanhangers van het rabbinale Jodendom dezelfde God dienen, is een pijnlijk misverstand. De God en Vader van Jezus Christus heeft bij volgelingen van het Judaïsme geen plaats. Zij dienen niet dezelfde God als de Christenen en de vele Joden die – in het spoor van Mozes en de Profeten en van de Apostelen – God ontmoeten in ‘het Lam van God dat de zonden van de wereld wegneemt’ (Joh.1:29). Zie het interview ‘Solo Christo – Alleen door Christus – daar moeten we zuinig op zijn!’ (De Wekker, 11-9-15). Het volledige gesprek staat op YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=HiheRpeqMso

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *