Hogere vormen van Hypocrisie

Auteur: Bernhard Reitsma. De auteur is bijzonder hoogleraar aan de Vrije Universiteit in Amsterdam met als leeropdracht ”De Kerk in de context van de islam” en senior docent islam en missiologie en projectleider islam aan de Christelijke Hogeschool te Ede.

De baas van twitter, Dick Costolo, trekt het boete kleed aan. Hij schaamt zich ervoor dat Twitter veelvuldig gebruikt wordt om te pesten. Dat is een steeds groter probleem. Costolo neemt ‘de volledige verantwoordelijkheid voor het feit dat Twitter niet ‘agressiever’ optreedt tegen ‘trollen’, mensen die op Twitter helemaal los gaan. ‘Het is mijn fout en het is gênant’

Bernhard Reitsma

Bernhard Reitsma

Nu is dat volgens mij deels een commercieel verhaal. Want al dat pesten zorgt ervoor dat Twitter actieve gebruikers verliest. Maar laten we aannemen dat Costolo er echt van wakker ligt. Dan blijft in mijn hoofd toch het woord ‘hypocriet’ rondzingen. Want valt pesten dan niet onder de vrijheid van meningsuiting? Als er na de aanslagen in Parijs iets duidelijk is, dan is het wel dat we vinden dat alles gezegd moet kunnen worden. Dat je in ieder geval publiekelijk mensen en hun overtuigingen belachelijk moet kunnen maken. Alleen noemen we dat dan satire en geen pesten; je moet er vooral om kunnen lachen. Zelfs als het gaat over dingen die ‘heilig’ zijn. Daar moet je dan niet zo sentimenteel over doen en maar mee leren omgaan. ‘Neem jezelf niet zo serieus.’
Wat ik me afvraag is, waarom dat dan ineens niet geldt voor mensen die gepest worden via Twitter, Facebook, Whats app of andere vormen van de sociale media? ‘Kom op jongens, stel je niet zo aan, relativeer jezelf een beetje en leg het naast je neer.’ Blijkbaar gaat dat niet op, want mensen worden echt beschadigd door pesten. Hebben jarenlang trauma’s of vluchten in het ergste geval uit het leven. Dat is onacceptabel. Zouden we die redenering dan niet moeten omdraaien. Charlie vond het geen probleem om joden, christenen, moslims en wie nog meer belachelijk te maken. Maar dat mag allemaal, omdat er zogenaamd vrijheid van meningsuiting is. Maar wat als dat nou eigenlijk ook een vorm van pesten is? Zouden we de Charlies van deze tijd dan niet moeten weren uit de media?

Nu reageer ik anders op die cartoons dan de moordenaars in Parijs. Ik maak me niet zo druk over allerlei cartoons over Christenen. Ze geven me weer eens een nieuwe kijk op mezelf. Met cartoons over God of over Jezus Christus heb ik meer moeite; dat doet pijn, dat kwetst echt. Maar goed, ze weten niet beter, denk ik dan maar. Ik zou er niet voor moorden. Ik verafschuw de aanslagen in Parijs met heel mijn wezen en zie ook geen enkele manier om dat goed te praten.Toch vind ik dat het het onbeperkt belachelijk maken van anderen niet zou moeten. Daarom ben ik ook geen Charlie. Ik wil zelfs geen Charlie zijn.

Want ik geloof niet dat God mij geroepen heeft anderen publiekelijk te kwetsen. Net zo min als hij mij geroepen heeft om mensen via de sociale media belachelijk te maken, te pesten of aan de schandpaal te nagelen. Ik heb respect voor moslims, voor joden, voor christenen, voor mensen waar ik het op welke wijze dan ook niet mee eens ben. Ik probeer te vatten wat hen drijft en waarom. Ik probeer ook te begrijpen hoe mensen tot afschuwelijke daden komen; de moordenaars van Charlie, maar ook de extremisten uit mijn eigen geschiedenis. En tegelijk verafschuw ik geweld. Walg ik van mensen die anderen in koelen bloede kunnen vermoorden. Maar ik ben me ook bewust van het feit dat ik zonder de genade van God misschien niet heel anders zou zijn. Het is voortdurend een spiegel voor mezelf. En daarom zoek ik ook naar wegen om iets van de liefde van God aan anderen duidelijk te maken. En dat lukt meestal niet door satire.

Ik probeer zelfs de frustratie van de cartoonisten van Charlie te begrijpen; waarom ze zo de behoefte hebben om te kwetsen zonder onderscheid. Waar komt hun haat en negativiteit tegen religie vandaan? En zit daar misschien wel een kern van waarheid in?
Nee ik ben niet tegen de vrijheid van meningsuiting. Maar christenen zouden er goed aan doen zich er niet al te zeer aan op te hangen. Niet-christenen knappen meestal niet af op wat christenen zeggen, maar wel op wat zij (niet) doen. Misschien is hypocrisie wel een van de grootste zonden.

Dit artikel is op 9 februari 2015 verschenen in het Nederlands Dagblad en overgenomen op www.theologieede.nl.

Deel deze blog

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Dit bericht is geplaatst in Spiritualiteit met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *