Het begint met ontmoeting

Bernhard ReitsmaAuteur: Bernhard Reitsma is bijzonder hoogleraar voor de kerk in de context van de islam aan de VU in Amsterdam en docent bij de academie Theologie aan de CHE.

Toen ik student was, ging er een grap rond over sociologen. Dat zouden mensen zijn die de dingen die iedereen begrijpt, zo verwoorden dat niemand er nog iets van snapt. Dat klopt natuurlijk niet helemaal. Ik heb zeer veel respect voor mijn collega-sociologen en heb ze nodig om de werkelijkheid te duiden. Ze zijn zo geleerd, dat ik ze lang niet altijd kan volgen. Datzelfde gevoel had ik bij een nieuwsbericht afgelopen week.

Er was onderzoek gedaan naar de labels op pakken koekjes, sap, ijs en snoep en dergelijke. Daarop staat soms dat een dergelijk product (veel) vitamine C bevat of (veel) vezels. De conclusie van het onderzoek luidde echter dat deze producten ongezond zijn. Toen ik dat, nota bene, op het NOS Journaal hoorde, viel ik even stil. Is daar onderzoek voor nodig? Om aan te tonen dat koekjes, ijs en snoep niet gezond zijn? Om te bewijzen dat er naast vezels in koekjes ook heel veel suiker zit? Dat je ijs niet eet om genoeg vitamines binnen te krijgen? Dat wisten zelfs mijn ouders vijftig jaar geleden al. Dat lijkt me toch wel het einde van de echte wetenschap. Zonde van het geld: bewijzen wat iedereen allang weet.

Referendum
ReferendumSoms is het precies andersom. Dan doen we net alsof we precies weten hoe de wereld in elkaar zit, maar is het nog niet zo simpel. Neem nou het referendum van vorige week over het associatieverdrag met Oekraïne. In mijn ogen niet veel minder absurd dan het onderzoek naar al dan niet gezond ijs. Natuurlijk, het is democratisch, voldoende mensen hadden het referendum aangevraagd en de opkomst was net voldoende om de uitslag geldig te laten zijn. Maar waar ging het nu precies over? Het was vooral een populistisch debat tussen voor- en tegenstanders van Europa. Er was ook weinig te kiezen, want de Europese landen hebben over zo’n 75 procent van het verdrag geen zeggenschap meer. Dat ligt bij de Europese Commissie. En wie maakte zich nou echt druk om het lot van de Oekraïners? Zonde van het geld: iets zeggen over niets.

Wat wel serieuze aandacht verdient, is het debat over onze multiculturele samenleving. Dat vindt zelfs iedereen ingewikkeld. Hoe ga je om met diversiteit, met iemand die anders is dan jijzelf? Hoe ga je om met iemand die iets anders gelooft dan jijzelf?
Sommige politici maken het heel makkelijk: ‘Iedereen die anders is dan ik moet zich maar aanpassen aan mij of vertrekken.’ Als christen kan ik dat niet zeggen, gewoon omdat ik geloof dat God de wereld veelkleurig heeft geschapen. En omdat Hij mensen de vrijheid heeft gegeven eigen keuzes te maken. Dus moet ik me verhouden tot mensen die anders zijn, in cultuur en in religieuze normen en waarden. Dat botst ook.

In gesprek blijven
Afgelopen week was ik op een bijeenkomst van moslims en christenen in Rotterdam, georganiseerd door de protestantse Oude of Pelgrimvaderskerk in Delfshaven en INS, een islamitisch platform dat zich richt op dialoog met christenen en niet-christenen in Nederland. We spraken over het omgaan met diversiteit: ‘Wij, zij en de ander’. Hoe ga je nu praktisch om met tegengestelde visies over kleding, over werkethiek en over hoe je met elkaar samenleeft?

Een verrassende conclusie was dat eigenlijk iedereen zei: zolang we met elkaar in gesprek zijn, komen we er wel uit. Zolang we respect hebben voor de ander, kunnen we zelfs bij de meest ingewikkelde tegenstellingen wel een oplossing vinden. Dat was deels pragmatisch, maar deels ook heel principieel. Christenen en moslims zagen het als de consequentie van hun relatie met God, als een roeping.

Misschien is het dus ook weer niet zo heel ingewikkeld, die multiculturele samenleving. Het begint gewoon met ontmoeting, met het elkaar echt leren kennen en begrijpen. Dat is nou eens een sociologische waarheid, die iedereen begrijpt. En nog goedkoper ook dan een referendum of zinloos wetenschappelijk onderzoek.

Deze column is op maandag 11 april 2016 gepubliceerd op www.nd.nl en met toestemming overgenomen met www.theologieede.nl.

Deel deze blog

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Dit bericht is geplaatst in Geen categorie, Multiculturaliteit met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *