De historie van Hbo-theologie

Auteur: Dr. Jan Hoek

De opleiding Godsdienst Pastoraal Werk kent een lange geschiedenis. De tijdlijn brengt de ontwikkeling goed in beeld.

1517 | De Reformatie

De Reformatie is een feit. Maarten Luther zorgt ervoor dat er onmiddellijk een predikantenopleiding van start gaat in Wittenberg. Voor kerkelijk werkers zijn er nog geen onderwijsvoorzieningen. Predikanten worden in hun kerkelijk werk steeds meer bijgestaan door catecheten en ziekentroosters. De catecheten onderwijzen vanuit de Heidelbergse Catechismus. De ziekentroosters bezoeken mensen die kampen met moeite en ziekte. Deze kerkelijk werkers krijgen wel instructies van de predikanten, maar dit stelt over het algemeen relatief weinig voor.

16de eeuw | Universitaire scholing

De opleiding voor predikanten wordt na de Reformatie al snel universitair. De eerste theologische faculteit wordt opgericht binnen de Leidsche Universiteit. Het duurt relatief lang voordat de opleiding van hulpkrachten in de kerk meer wordt geprofessionaliseerd. In de eerste helft van de 20ste eeuw ontstaan er catechetencursussen die binnen de kerk zelf gegeven worden.

1951 | Diploma Catecheet 

In de nieuwe kerkorde van de Nederlands Hervormde Kerk wordt vastgelegd dat catecheten alleen catechesatie mogen geven als ze een diploma hebben ontvangen naar aanleiding van een catechetencursus.

1984 | Catecheet wordt Kerkelijk werker op hbo-niveau

De Nederlands Hervormde kerk besluit dat catecheten een hbo-opleiding moeten hebben genoten om een aanstelling te krijgen als kerkelijk werker. Er wordt een aantal theologische opleidingen aangewezen die de toerusting van pastoraal werkers en catecheten wordt toevertrouwd. Vanaf dat moment volstaat een cursus niet langer.

1984 – nu | Beroepsgroep professionaliseert

De beroepsgroep hbo-theologen ontwikkelt zich tot een professionele begroepsgroep. Competenties worden duidelijker geformuleerd en de hbo-theoloog krijgt steeds meer rechten die worden verankerd in een CAO.

1985 | Opleiding Godsdienst Pastoraal Werk in Ede

Studenten van de Theologische Hogeschool van de Gereformeerde Bond in de Nederlands Hervormde Kerk uit Zeist hun opleiding in Ede doen. Hiermee wordt de opleiding ‘Godsdienst Pastoraal Werk’ (GPW) toegevoegd aan ‘De Vijverberg’. Het is vooral te danken aan de inspanningen van drs. M. Burggraaf, toenmalig voorzitter van het College van Bestuur van de CHE, dat deze samenwerking tot stand komt. Door deze ontwikkelingen kan de opleiding tot Godsdienst Pastoraal Werker een door de overheid gesubsidieerde opleiding worden.

1990 – nu | Beroepsgroep krijgt steeds meer erkenning

In de afgelopen jaren is veelvuldig nagedacht en gediscussieerd over de vraag of een hbo-theoloog ook de titel predikant zou kunnen dragen. De synode besluit om deze weg niet in te slaan. De kerkelijk werker die een aanstelling krijgt, wordt in het ambt van ouderling bevestigd. Hij blijft dus functioneren onder de supervisie van de predikant. De kerkelijk werker krijgt steeds meer erkenning als beroepsgroep en krijgt binnen de kerk steeds meer ruimte om gelijkwaardig en zonder hiërarchische verschillen met de predikant te acteren.

Deze tijdlijn is eerder gepubliceerd in SCHERP, relatiemagazine van de CHE.

Deel deze blog

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Dit bericht is geplaatst in Catechese en kringwerk, Hbo-theoloog, Kerkelijk werkers met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *