Diaconaal verpleegkundige kans voor christelijke zorg

Auteur: Simon Polinder MA is associate lector Christelijke Professie aan de ChSimon Polinderristelijke Hogeschool Ede, mede namens Lelie zorggroep. Hij doet onderzoek naar de christelijke identiteit van zorginstellingen, in het bijzonder die van Lelie zorggroep. Dit artikel is een bewerking van de lezing die de auteur heeft gehouden tijdens de werkconferentie ‘komt een verpleegkundige bij de kerk’ afgelopen woensdag.

N.a.v. artikel in het Reformatorisch Dagblad: Diaconaal verpleegkundige biedt kansen voor kerk en zorgorganisatie.

Diaconaal verpleegkundige kans voor christelijke zorg
Afgelopen week was er aan hogeschool VIAA een conferentie over de mogelijkheid om in Nederland net als in andere landen diaconaal verpleegkundigen te gaan inzetten. Diaconaal verpleegkundigen of kerkelijke zorgcoördinatoren zijn verpleegkundigen die binnen de kerkelijke gemeente, betaald of vrijwillig, voorlichting geven, werken aan preventie en een coördinerende taak hebben bij zorgverlening. Zij doen geen verpleegkundige handelingen.         

De diaconaal verpleegkundige is wat mij betreft een kans voor christelijke zorg. In de eerste plaats kan de diaconaal verpleegkundige een oplossing zijn voor christenen die graag holistisch willen werken. De diaconaal verpleegkundige heeft namelijk veel minder te maken met de scheiding tussen geloof en werk zoals die op kan treden in reguliere verpleegkundige beroepen en kan zorg voor zowel lichaam als ziel bieden. Ten tweede kan de diaconaal verpleegkundige er voor zorgen dat kerken en zorgorganisaties weer actief op elkaar betrokken raken. Hij zij of onderhoudt vanuit de kerk relaties met zorgorganisaties en probeert binnen de kerk leden enthousiast te maken voor christelijke zorg.

Kansrijke innovatie      
In de derde plaats zie ik de diaconaal verpleegkundige als een innovatie waar de christelijke zorgsector zich mee kan onderscheiden. De diaconaal verpleegkundige zorgt er namelijk voor dat in de zorg integraal en expliciet aandacht is voor de zingevingsdimensie en voor de betrokkenheid van sociaal-maatschappelijke verbanden. Dat zijn bij uitstek zaken die aansluiten bij een christelijke visie op de mens. De mens is namelijk niet alleen materie. De mens is een zingevend wezen die reflecteert op de zin der dingen en niet het minst op de zin van het eigen bestaan, zeker waar die sociaal, fysiek en emotioneel wordt bedreigd. Het christelijke geloof kan ook een antwoord zijn op de vraag naar de zin der dingen. Behalve dat de mens meer is dan zijn lichaam, geldt vanuit een christelijke levensvisie dat de mens nooit mens is op zichzelf. Hij is altijd mens in relatie tot anderen. Door het betrekken van de kerkelijke gemeenschap bij het verlenen van zorg wordt recht gedaan aan de sociale verbanden waar zorgvragers onderdeel van zijn en waar zij veel steun van ervaren.  Kortom, er ligt hier een kans voor kerken en zorgorganisaties om actueel present te zijn. Maar dat gaat niet zonder slag of stoot. Daarom ook een paar kanttekeningen.

Houdt de overheid scherp
Als kerken met een diaconaal verpleegkundige gaan werken en gaten wil opvullen die reguliere zorg of overheid laten ontstaan, moet zij niet vergeten de overheid te blijven aanspreken op haar eigenstandige, christelijke verantwoordelijkheid om structurele problemen aan te pakken. Het is prima as de kerk als de barmhartige Samaritaan mensen opraapt die in de goot belanden, maar als er structureel iets mis is, moet de overheid hier op worden aangesproken.

Theologie van zorg gevraagd
Als kerken zich expliciet op het terrein van de zorg gaan begeven, moeten zij goed beslagen ten ijs komen. Een goed doordachte theologie van zorg is dan gewenst. Hoe zien we de mens, hoe zien we zorg, hoe staan we tegenover lijden, tegenover (gebeds)genezing? Er zijn hier in christelijke kring gelukkig al verschillende aanzetten toe gedaan, maar verdere doordenking en toerusting is hier gewenst. Niet het minst om te voorkomen dat kerken negatief in het nieuws komen, omdat er door onprofessioneel of onverantwoord geestelijk optreden mensen beschadigd zijn en daarmee de figuur van diaconaal verpleegkundige in negatief daglicht komt te staan. Dat brengt mij meteen ook bij het punt dat we zorgvuldig moet zijn met het introduceren van de diaconaal verpleegkundige. Net zoals in andere landen dient men hen grondig te scholen en dient er goede supervisie en kerkelijke inbedding te zijn.

Context en mogelijkheden
Het is belangrijk dat kerken goed nadenken of de inzet van een diaconaal verpleegkundige in hun situatie gewenst en mogelijk is. Het is namelijk wel weer een extra taak voor de kerk. Sommige gemeenten zitten in de overlevingsstand, anderen zijn net begonnen om hun leden actiever in te zetten in de buurt, terwijl in weer andere contexten christenen elkaar al zo goed weten te vinden dat een diaconaal verpleegkundige niet veel toevoegt.

Hand aan de ploeg
Mijn voorstel is dat er komende tijd pilots worden gedraaid waarin zorgorganisaties en kerken samen gaan oefenen met het idee van de diaconaal verpleegkundige. Uiteraard moet dit alles deskundig worden begeleid en geëvalueerd, maar dat is wel besteed aan de Rene van Leeuwen en Bart Cusveller van VIAA die de diaconaal verpleegkundige in Nederland hebben geïntroduceerd.

 

Deel deze blog

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Dit bericht is geplaatst in Diaconaal werk, Geen categorie, Geestelijk verzorger, Pastoraat met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *