De rol van christenen en kerken in de zorg

Simon PolinderAuteur: Simon Polinder, associate lector Christelijke Professie aan de Christelijke Hogeschool Ede mede namens Lelie zorggroep.

Wat kunnen kerken en christenen doen als het gaat om de huidige ontwikkelingen in de zorg en samenleving? Ik doe vier suggesties.

Vraag aandacht voor de onderliggende ethos
Lange tijd heeft de staat zorgtaken op zich genomen die oorspronkelijk tot de kerk en samenleving behoorden. Deze overdracht was mogelijk omdat staat en kerk hetzelfde ethische vloertje deelden. Nu er een herdefiniëring van de rollen plaatsvindt is er veel discussie over financiën, maar we moeten ook het onderliggende vloertje bevragen. Vanuit welke ethos verlenen we zorg? Wat is onze visie op de mens, en op lijden? Hier ligt een taak voor christelijke organisaties, verzekeraars en partijen en voor christenen in de zorg en politiek.

Houd de overheid aan haar verantwoordelijkheid
De nieuwe situatie biedt kansen voor de kerk om haar relevantie in de samenleving duidelijk te maken. Toch is het tegelijk belangrijk een appel te blijven doen op de verantwoordelijkheid van de overheid. Houd zij zich aan haar beloftes? De overheid heeft een eigenstandige verantwoordelijkheid onder God en mag daaraan gehouden worden.

Wees als kerk realistisch over je kunnen
We zien dat het vaak al lastig is om taken binnen de gemeente rond te krijgen. Om als kerk externe zorgtaken op ons te kunnen nemen, is het belangrijk dat we dit eerst intern op orde hebben. We mogen binnen de eigen gemeenschap leren om geestelijke én lichamelijke zorg vorm te geven. Als we daarin geoefend zijn, kunnen we daar vanuit inspirerend aanwezig zijn in de samenleving.
Bij de interne taak van de kerk behoort ook het toerusten van leden die in bestaande zorgorganisaties werken. Hoe kunnen zij vanuit hun christelijke identiteit zorg verlenen? De kerk is de plaats waar zij daarvoor morele bagage ontvangen.

Wil de kerk zich daadwerkelijk op de zorgmarkt gaan begeven, dan is een bepaalde houding vereist. De Protestantse Kerk in Nederland heeft onlangs criteria opgesteld waaraan een ‘zorgzame kerk’ zou moeten voldoen. Een behoorlijke lijst is het geworden. Ik wil hiervan drie aandachtspunten uitlichten waarin ik denk dat de kerk zich nog kan ontwikkelen.

Verrassende partners: Zijn we als kerk bereid om samen te werken met andersoortige kerken en met niet-religieuze partners?
Inclusie: Zijn we bereid ieder mens in te sluiten? Als kerk mogen we verscheidenheid verwelkomen, verschillen respecteren, iedereen mee laten doen en gelijkwaardig behandelen.
Presentie: Kunnen we zonder oordeel aanwezig zijn in het leven van de ander? Op die manier present zijn betekent dat je met een accepterende houding ziet wat er bij de ander op het spel staat, gaat begrijpen wat er in die situatie gedaan kan worden en wie jij daarin voor de ander kunt zijn.

De kerk mag oude en nieuwe schatten (her)ontdekken
Een eerste schat die kerken aan het herontdekken zijn, is dat christelijk geloof en zorg voor ziel én lichaam bij elkaar horen. Zo (her)ontdekt de kerk een dimensie van haar roeping. In de vroege kerk waren diaconessen de eerste wijkverpleegkundigen en wij mogen deze holistische aanpak weer eigen maken.
Een tweede schat, die dit vorm kan geven, is het benoemen van diaconale verpleegkundigen. Cusveller en van Leeuwen bepleiten dat kerken een verpleegkundige in dienst nemen. Deze houdt supervisie op de gezondheid van gemeenteleden, geeft voorlichting en draagt zorg voor de relatie tussen geloof, gezondheid en zorg. Dit bevordert integraal pastoraat met aandacht voor geest en lichaam.
Een derde schat die kerken bezitten zijn gebouwen. Deze staan vaak centraal in een wijk of dorp. Ontwikkel een theologie van je gebouw, definieer de functie en bestemming ervan vanuit je missie en werk samen met medegebruikers van het gebouw.

Kortom, er zijn verschillende manieren om als christenen en als kerk te reageren op de ontwikkelingen in de zorg. Uiteraard is het afhankelijk van uw situatie en context welke van bovenstaande suggesties toepasbaar zijn. Ik wens iedereen daarvoor in zijn of haar positie alle wijsheid toe.

Dit is een ingekorte versie van de lezing die associate lector Simon Polinder hield tijdens het symposium Ik zorg, Jij zorgt, Wij zorgen, 3 december 2015 op de CHE. De volledige tekst van deze lezing kunt u vinden op http://www.leliezorggroep.nl/ik-zorg-jij-zorgt-wij-zorgen

Deel deze blog

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Dit bericht is geplaatst in Onderzoek met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *