De imam en Bileam

Bernhard Reitsma

Bernhard Reitsma

Bernhard Reitsma is docent bij de academie Theologie aan de CHE en hoogleraar aan de VU voor de bijzondere leerstoel kerk in de context van de islam.

Het had wel iets van de geschiedenis van Bileam. Voor wie het verhaal niet kent: Bileam was een ‘profeet’, die door de Moabitische koning Balak werd ingehuurd om het volk Israël te vervloeken. Om Israël daarna te kunnen verslaan. Het liep echter verrassend anders. Toen Bileam de vloek wilde uitspreken, kon hij niet anders dan zegenen. Hij moest zeggen wat de Here door Rembrandt van Rijnhem in de mond legde (Numeri 22-24). Vooral de ezel van Bileam is beroemd geworden, omdat zij gevoeliger was voor de Allerhoogste dan Bileam zelf.

Iets vergelijkbaars overkwam Mohammed, een goede vriend van mij. Maar dan zonder ezel. Mohammed en zijn vrouw zijn opgegroeid als moslims in belangrijke families. Later werden ze op een bijzondere wijze volgelingen van Jezus. Toen een oude jeugdvriend van Mohammed, Ahmed, dat hoorde, was hij daar – zacht gezegd – niet enthousiast over. Ahmed was na zijn schooltijd imam geworden en stond nu hoog aangeschreven. Hij besloot Mohammed op diens werk op te zoeken en hem eens goed de waarheid te vertellen. Als hij niet zou terugkeren naar de islam, zou hij het oordeel over zichzelf afroepen. Op de bewuste dag was Mohammed niet op zijn werk en de imam kon weinig anders doen dan de aanwezige collega’s vriendelijk het goede van God toe wensen. Van zijn boosheid was niets te bespeuren.

Vriendelijke zegenwensen
Een week later stond hij weer op de stoep. Toen was Mohammed er wel. Hij vroeg verrast naar de reden van het bezoek van zijn oude jeugdvriend. Ahmed kon geen woord uitbrengen, stamelde een paar vriendelijke zegenwensen en vertrok. Toen hij voor de derde keer langskwam, verwachtte Mohammed alsnog een oordeel. Maar opnieuw kon de imam alleen maar zegenen. Daarmee was de toon gezet. Voor de hele gemeenschap was duidelijk dat de imam Mohammed goed gezind was. Hij en zijn vrouw werden door hun moslim collega’s al gewaardeerd, omdat ze zich zeer nederig, liefdevol en eerlijk opstelden. Maar vanaf dat moment werden ze met nog meer respect behandeld.

Niet lang daarna dacht ik dat het toch nog anders zou aflopen. Mohammed liet weten dat er een fatwa over hun leven was uitgesproken. Een fatwa is een juridische uitspraak van een islamitische rechtsgeleerde, een moefti, die als bindend wordt ervaren. Een fatwa betekent meestal weinig goeds. Toch nog een veroordeling? Ik wist niet wat ik hoorde toen Mohammed het hele verhaal vertelde. De lokale moefti in het dorp van de familie van Mohammed had bepaald dat Mohammed en zijn vrouw oprechte volgelingen van Jezus waren geworden en dat ze daarom met rust gelaten moesten worden! Niemand mocht een vinger naar hen uitsteken.

Het duurde even voor ik het begreep, want het paste niet in mijn beeld van moefti’s; het paste niet in mijn beeld van wat moslims vinden van mensen die de islam verlaten. Maar het was echt waar. Een islamitisch oordeel over afvallige moslims, dat niemand hen kwaad mocht doen. Ik weet wel dat islamitische geleerden hierover in gesprek zijn en dat er moslims zijn die het oordeel over het verlaten van de islam aan God overlaten, maar het zo concreet te zien gebeuren was toch een cadeau van de Allerhoogste.

Onvoorspelbaarheid
Blijkbaar is de wereld niet zo simpel als ik soms denk. Blijkbaar is de Here God volop aan het werk. Voor mij is dat ook heel belangrijk als christen in het multiculturele Nederland. Het heeft alles te maken met hoe ik naar vluchtelingen kijk. Het staat niet los van hoe ik met moslims omga. Het is zelfs niet onbelangrijk voor hoe ik de seculiere maatschappij tegemoet treed. Wil ik me nog laten verrassen? Of heb ik al zo duidelijk op een rijtje hoe het zit met vluchtelingen, moslims en de seculiere maatschappij, dat zelfs de Allerhoogste mij niet meer kan verrassen? Ligt onze hoop juist niet in die onvoorspelbaarheid van de Ene? Wie had ooit kunnen bedenken dat Hij in zijn Zoon aan een kruis zou sterven? Om drie dagen later weer op te staan? Misschien alleen de ezel van Bileam.

Deze column is op 14 maart 2016 verschenen in het Nederlands Dagblad en met toestemming overgenomen op www.theologieede.nl.

Deel deze blog

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Dit bericht is geplaatst in Levensovertuiging, Multiculturaliteit met de tags . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *