De hbo-theoloog: handelaar in hoop in de 21e eeuw

Rene Erwich Leo van HoornGevestigde religieuze patronen, verbanden en structuren staan onder druk. Maar we hebben er niet minder levensvragen om. Juist in dat spannende speelveld liggen er volop uitdagingen én kansen voor hbo-geschoolde theologen. Dat betogen academiedirecteur Leo van Hoorn en lector Geestelijk Leiderschap René Erwich van de Academie Theologie van de CHE.

Geloven in de 21e eeuw. Het is voor veel christenen een uitdaging. De kerk heeft haar centrale plaats in de samenleving verloren. De grote verhalen en absolute waarheden lijken te hebben afgedaan. We laten ons niet langer vertellen wat we moeten geloven. Hoe geef je in zo’n algemene, niet-christelijke context uiting aan je geloof? En hoe houd je je eigen spiritualiteit op peil?

‘Er is misschien wel meer dan ooit behoefte aan geestelijk leiderschap’, zegt Van Hoorn. ‘De vraag naar zingeving is en blijft namelijk massief aanwezig. De mens is een fysiekpsycho-sociaal-religieus wezen. Iedereen komt in zijn leven op kruispunten te staan. En soms loop je spiritueel vast. Daar is een rol weggelegd voor hbo-theologen.’

Die hbo-theoloog is een handelaar in hoop, stelde lector René Erwich al tijdens zijn aantreden bij de CHE. Juist in een algemene context, juist als de absolute waarheden minder vanzelfsprekend zijn, is hoop volgens Erwich een verbindende factor. ‘Hbo-theologen zijn wegwijzers en gidsen op die kruispunten in het leven. Ze zijn toegerust om mensen, situaties en contexten te lezen en dat te verbinden met de Bijbelse verhalen, de geloofszekerheden en de kracht van het evangelie. Maar ook om mensen te helpen om in een niet-christelijke omgeving handen en voeten te geven aan hun geloofsovertuiging.’

Buitenspel

De opleiding tot hbo-theoloog in Ede kent twee pijlers: theologie en agogiek. ‘Je hebt theologische bagage en grondige Bijbelkennis nodig bij het beantwoorden van levens- en geloofsvragen. Dat doen studenten hier op’, verduidelijkt Van Hoorn. ‘Maar wil je mensen effectief helpen, dan moet je ook de verbinding met ze weten te maken. Begrijpen waar ze staan in het leven, wat hun context is.’ Daarnaast neemt persoonlijke vorming een belangrijke rol in het studieprogramma in. ‘Je hebt veel te maken met crisissituaties in de levens van mensen. Met spanningen in gemeenschappen. De vragen die je op je bord krijgt zijn altijd existentieel. Dat is intens. Het is een vak met diepgang’, zegt van Hoorn. ‘Je moet duidelijk zijn, maar ook invoelend. Jezelf kennen, maar ook jezelf buitenspel kunnen zetten. Je hebt een morele verantwoordelijkheid, maar kan niets opdringen. Daar besteden we veel aandacht aan.’

Die combinatie van theologie, agogiek en persoonlijke vorming geeft de opleiding een uniek profiel tussen enerzijds de Bijbelscholen waar persoonlijke verdieping centraal staat en academische opleidingen waar theologie op een theoretisch niveau geleerd wordt. Erwich: ‘Deze opleiding rust je toe om met de voeten in de modder te staan.’

Voeten in de modder

Die modder oogt divers. Afgestudeerde studenten gaan bijvoorbeeld aan de slag in het pastoraal of missionair-diaconaal werk. Andere studenten worden godsdienstdocent, evangelisch voorganger of krijgen een functie in gemeenteopbouw, catechese of kerkelijk onderwijs. Nog relatief nieuw is de opkomst van de reli-ondernemer, die als vrije zelfstandige mensen coacht en toerust op spiritueel gebied.

‘Je zou kunnen zeggen dat de positie van de hbo-theoloog volwassener is geworden. De erkenning voor de unieke kwaliteiten neemttoe’, zegt Van Hoorn. ‘Enerzijds komt dat door de ontwikkelingen in de kerk. De kerk krimpt en er zijn zorgen over het aantal predikanten. Ik denk dat in de toekomst steeds meer teams ontstaan van een predikant en kerkelijk werkers die samen meerdere gemeenten bestrijken. Anderzijds merk je dat ook op andere terreinen de vraag naar hbo-theologen actueel wordt. We praten nu bijvoorbeeld over het inzetten van hbo-theologen als geestelijk werkers in zorg- en welzijnsinstellingen en bij justitie.’

Tweede levenskeuze

Momenteel studeren er 500 studenten aan de Academie Theologie. Opvallend genoeg zijn dat niet alleen jongeren. Bijna de helft van de studenten is al werkzaam. Soms als professional in het vak, soms als vrijwilliger in de kerk of in een christelijke organisatie, naast hun baan. Van Hoorn: ‘Zij willen zich persoonlijk verdiepen. Van hun passie hun werk maken. Dat zie ik als een toegevoegde waarde. Niet alleen omdat studenten van alle leeftijden en christelijke stromingen elkaar vormen. Maar ook omdat in het werkveld van de hbo-theoloog soms een zekere mate van senioriteit en levensrijpheid vereist is.’

Dit portret is eerder gepubliceerd in SCHERP, relatiemagazine van de CHE.

Deel deze blog

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Dit bericht is geplaatst in Geestelijk verzorger, Hbo-theoloog, Leiderschap, Reli-ondernemer. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *