De doop als teken van eenheid

Auteur: Nathan Noorland n.a.v. zijn afstudeeronderzoek “De doop als teken van eenheid” Nathan Noorland

 

Zaterdag 29 mei 2012 was historische dag in de Nederlandse kerkgeschiedenis. Kerkleiders uit negen kerkgenootschappen tekenden in Heiloo een document van wederzijdse dooperkenning. Het vond daarnaast ook op een historische plek plaats. In Heiloo zou de missionaris Willibrord (658 – 739) namelijk nog gedoopt hebben. Willibrord leefde in een tijd waarin er nog vrijwel geen kerkscheuringen plaats hadden gevonden. Er was nog geen Oosters-Orthodoxe Kerk, geen Rooms-Katholieke Kerk, er waren geen protestantse kerken en ook geen evangelische groeperingen. Er was één kerk, met één doop en één eucharistische tafel. 

Door de eeuwen heen is er heel wat veranderd in die eenheid. In Nederland vind je op dit moment een keur aan kerken en groeperingen die zich allemaal christelijk noemen. En het is zeker niet vanzelfsprekend dat men aan één eucharistische tafel zit. De eenheid is in veel gevallen ver te zoeken.  Op 29 mei 2012 zette een aantal kerken in Nederland, ondanks de culturele en theologische verschillen, daarom de stap om elkaars doop te erkennen. Want als je elkaars doop erkend, dan erken je elkaar in ieder geval als één van Christus. Heeft Jezus zelf niet gezegd: ‘Vader, ik bid opdat zij allen één zijn …. opdat de wereld zal geloven dat U mij gezonden hebt?’ (Johannes 17: 20 – 21)

In de gesprekken voorafgaand aan het tekenen van het document waren ook kerkleiders uit de Oosters-Orthodoxe Kerk in Nederland aanwezig. Zij hebben het document echter niet getekend. Zien zij de ander dan niet als ván Christus? En moet de doop over, als iemand uit een andere kerk toetreedt tot de Oosters-Orthodoxe Kerk?

Namens de Katholieke Vereniging voor Oecumene, een vereniging die namens de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland bezig is met eenheid, heb ik onderzoek gedaan naar de doop binnen de Oosters-Orthodoxe Kerk. Hoe verhoudt hun doopvisie zich tot de rooms-katholieke en moet de doop over als een katholiek of protestant wil toetreden tot de Oosters-Orthodoxe Kerk?

Na verschillende gesprekken met Nederlandse orthodoxe priesters ben ik tot de conclusie gekomen dat:

  1. De doop van iemand uit de gevestigde kerken, die heeft plaats gevonden in de naam van de Vader, Zoon en Heilige Geest nooit over hoeft in de Oosters-Orthodoxe Kerk. Orthodoxen hebben echter geen cultuur van het tekenen van documenten. Dat is een typisch westers fenomeen. Daarom is dit document ook niet ondertekend.
    Doop
  2. Er grote verschillen bestaan in de dooppraktijk tussen oosters-orthodoxen enerzijds en rooms-katholieken anderzijds. Bij oosters-orthodoxen wordt er vrijwel altijd gedoopt door onderdompeling, bij rooms-katholieken door begieting. Bij orthodoxen is de doop een bevrijding van de dopeling uit de machten van het kwaad, en een binnenbrengen in de Kerk (soteriologie van Christus Victor). Bij rooms-katholieken is de doop vooral een afwassing van de erfzonde en een binnenbrengen in de Kerk (satisfactieleer). Daarnaast beleeft men de Heilige Geest in beide tradities op een verschillende manier.
  3. Iemand die als gedoopte toetreedt tot de Oosters-Orthodoxe Kerk zal altijd gevormd worden. Het vormsel, of de Heilige Myronzalving, is het teken van de Heilige Geest. Oosters-orthodoxen geloven dat de Heilige Geest het meest volledig in de Oosters-Orthodoxe Kerk werkt. Verrassend is dat er binnen de Kerk van Rusland (onderdeel van de Oosters-Orthodoxe Kerk) een uitzondering wordt gemaakt voor rooms-katholieken; daar worden zij als gevormde leden opgenomen in de Oosters-Orthodoxe Kerk. Soms is er meer mogelijk dan verwacht.

Eén kerk in Nederland, met één doop en één Tafel, als in de dagen van Willibrord is nog een lange weg. Maar ik hoop dat mijn onderzoek er aan heeft bijgedragen dat wij de andere volgeling van Christus beter leren kennen en dat de dagen van Willibrord weer iets dichter bij zijn gekomen.

Wil je meer weten over mijn onderzoek? Stuur een mailtje naar nathan.noorland@hotmail.com 

Deel deze blog

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Dit bericht is geplaatst in Geen categorie met de tags , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *