Brief aan Tofik Dibi, omdat ik niet kan zwijgen

Moslims zouden zich moeten uitspreken als wordt gezegd dat IS een zionistisch complot is, schreef Margalith Kleijwegt onlangs in De Groene. Tofik Dibi weigerde zich in een hoek te laten praten. Maar volgens Bernhard Reitsma moeten moslims zich wel degelijk uitspreken. Juist nu.

Door Bernhard Reitsma

asmar

Beste Tofik,

Onlangs heb je in De Groene Amsterdammer Margalith Kleijwegt van repliek gediend. Zij had jou (en de moslim in het algemeen) verweten dat je geen afstand neemt van moslims die zeggen dat IS een zionistisch complot is. En daar heb je genoeg van. Je wilt je niet voortdurend distantiëren van mensen waar je niets mee te maken hebt. En ik kan me dat goed voorstellen. Als individu en als moslim hoef je ook niet telkens weer afstand te nemen van alles wat er door willekeurig welke extremistische moslim wordt gedaan. Natuurlijk niet. Ik heb me als christen eerlijk gezegd ook nog nooit publiekelijk gedistantieerd van de extremistische dominee in Florida die graag korans verbrandt. Van niemand wordt gevraagd afstand te nemen van wat er door idioten wordt uitgehaald. Nederlanders hoeven zich niet voortdurend te verontschuldigen voor elke Nederlandse voetbalhooligan die ergens flink over de schreef gaat. Van communisten kan niet verwacht worden dat zij zich verontschuldigen voor wat er in Noord-Korea gebeurt. Het is niet nodig dat atheïsten afstand nemen van elke dictator die meent dat hij geen verantwoording schuldig is aan de Allerhoogste of aan zijn schepselen. Joodse Nederlanders kunnen niet aangekeken worden, zeker niet in hun joodse identiteit, op wat de staat Israël verkeerd doet. Kortom, ik begrijp echt wel dat je je niet van elke tweet, elke complottheorie en al het geweld dat (onterecht of niet) in de naam van de islam wordt begaan, kunt distantieren. Genoeg moslims doen dat al lang. Jonge moslims maken een statement met #notinmyname; moslims in Duitsland gaan massaal demonstreren tegen IS en ga zo maar door. Ik weet het.

En toch denk ik: ik mis iets. Niet dat zoveel ‘witte’ Nederlanders graag van moslims willen horen dat ze echt anders zijn dan IS. Wel dat wat er op dit moment in Syrië en Irak – in de naam van de islam – gebeurt zo buitensporig is dat een reactie niet mag uitblijven. Van christenen, van moslims, van atheïsten, van elke oprechte Nederlander. Het is godgeklaagd dat mensen anderen menen te mogen onthoofden, verkrachten of martelen, alleen omdat ze een andere religie aanhangen of geen moslim willen zijn op de manier van IS. En het is nog godgeklaagder dat men uit de bronnen van de islam meent te kunnen putten om dat te rechtvaardigen. De schaal waarop dit gebeurt en het aantal – vermeende? – moslims dat IS hierin meent te kunnen steunen, vragen, ja schreeuwen om een reactie. Of je dat nu leuk vindt of niet.

Ik heb helemaal nooit iets te maken gehad met het antisemitimse uit de jaren dertig van de vorige eeuw. Ik heb helemaal niets met Hitler en zijn trawanten. Ik verafschuw zijn gedachtegoed, ik heb alle etniciteiten en mensen die hij haatte hartelijk lief. En toch moet ik mij als christen voortdurend verantwoorden voor Hitlers beroep op de christelijke traditie. Ik moet uitleggen hoe het toch mogelijk is dat Hitler met hulp van de kerk aan de macht kon komen. Hoe de nazi’s zich op teksten uit de bijbel hebben beroepen om joden, zigeuners en anderen te denigreren tot minder dan mensen. Als ik mij niet distantieer, ben ik mede-schuldig door nalatigheid. Want het is voor mij wel duidelijk dat als je Jezus Christus echt volgt je nooit de conclusies kunt trekken die Hitler trok.

Wat er op dit moment in Syrië en Irak gebeurt is zo buitensporig dat een reactie van moslims in Nederland niet mag uitblijven

Daarom denk ik dat jij en vele anderen weinig andere keus hebben dan zich telkens weer te distantiëren van extremisten. Sommige misdaden tegen de mensheid vragen om een reactie, ook een doordachte geloofsreactie. ‘Leg nu eens uit hoe het mogelijk is dat in de naam van de islam dit soort onmenselijkheden kunnen worden bedreven.’ Natuurlijk raakt het mij als christen diep dat veel geloofsgenoten het slachtoffer zijn. Maar waarom laat je christenen alleen staan in hun afschuw en boosheid over zoveel satanisch geweld. Als mensen in de naam van de islam menen dat zij het recht hebben om christenen te vermoorden, dan mag je niet zwijgen. En als zij in de naam van de islam menen andere moslims het leven te mogen benemen, dan mag je niet zwijgen. Net zo min als ik dan mag zwijgen. Net zo min als ik mag zwijgen als dat soort dingen in de naam van het christendom zouden gebeuren.

Tofik, als jij belooft je als mens, als individu en als gelovige te blijven distantiëren van dit soort puur kwaad, dan beloof ik je dat ik als mens, individu en christen naast je sta. Het maakt niet uit wie er achter zit of wie het slachtoffer is. Kwaad is kwaad. En ik leer van Jezus dat het kwade alleen kan worden overwonnen door het goede. Niet door te blijven zwijgen.


BernhardBernhard J.G. Reitsma is bijzonder hoogleraar, VU Amsterdam met als leeropdracht ‘de kerk in de context van de islam’ senior docent en projectmedewerker christelijke professionals en islam aan de Christelijke Hogeschool Ede


Beeld: Den Haag, Hobbemaplein, 4 juli, pro-ISIS demonstratie na afloop van het vrijdagmiddaggebed (Phil Nijhuis / HH).

Deze open brief is op 24 september 2014 via De Groene Amsterdammer gepubliceerd. Met de toestemming van de redactie is deze brief hier overgenomen.

 

Deel deze blog

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Dit bericht is geplaatst in Multiculturaliteit. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *