Bezield – Bevindelijk

Auteur: Marieke Schouten n.a.v. haar afstudeeronderzoek: Bezield – Bevindelijk.  foto Marieke Schouten

Vooraf: In dit afstudeerproduct is een uitgebreid literatuuronderzoek gedaan naar factoren in de hedendaagse maatschappij die oververmoeidheid onder jongvolwassenen veroorzaken. Daarna is gekeken wat de benedictijnse en reformatorische spiritualiteit typeert en welke rol zij mogelijk in deze vermoeidheidsproblematiek speelt en kan spelen. Daarna is door middel van diepte-interviews de levensstijl van 8 reformatorische jongvolwassenen uitgebreid onderzocht. Deze verkenning van levensstijl richtte zich met name op de onderwerpen levensritme (dus de verhouding rust/vrije tijd, hoeveelheid stilte en slaap), verhouding tot digitale media, gezondheid (met name rondom slaap, concentratie, druk, stress) en de verhouding tot reformatorische traditie. Uit deze leefstijlverkenning kwam naar voren dat ook reformatorische jongeren vermoeidheidklachten hadden. Deze jongeren gaven daarnaast aan dat er in hun kerkelijke traditie weinig gezegd/gepreekt wordt over een gezonde levensstijl.
De uiteindelijke conclusie van dit afstudeeronderzoek is dat, hoewel er in de christelijke spiritualiteit vanouds aandacht is voor rust, bijvoorbeeld in het oude kloosterleven en de invulling van de zondag, er toch meer concrete handvatten gegeven moeten worden om het rustbegrip te ontwikkelen. 

Bezield-Bevindelijk
Een reformatorische jongedame die een zeer vermoeiende zomervakantie had. Jongvolwassenen om haar heen die in bosjes burn-out raakte. En een bezield Benedictijns levens-regel-voor-beginners-boekje. Dé ingrediënten voor een interessant afstudeervraagstuk. Welke relatie is er tussen deze onderwerpen? Wat veroorzaakt nu eigenlijk die vermoeidheid onder jongvolwassenen? Hoe is de levensstijl van reformatorische jongvolwassenen te typeren? En in hoeverre kan het oude bezielde kloosterleven, verpakt in dat Benedictijnse boekje ‘Levensregel voor beginners’, een inspiratiebron zijn voor reformatorische, vermoeide jongvolwassenen?

Drukte in de kerk
Met deze vragen ging ik de afgelopen maanden aan de slag. Een persoonlijke zoektocht volgde. Persoonlijk omdat ik zelf ook immers een van die vermoeide jongvolwassenen was. En persoonlijk omdat het voor een doorgewinterde reformatorische jongedame niet vanzelfsprekend is om de benedictijnse spiritualiteit te onderzoeken én om de reformatorische spiritualiteit onder de kritisch loep te nemen. Toch kwamen er essentiële en verassende antwoorden. Uit mijn onderzoek bleek bijvoorbeeld dat er in de reformatorische spiritualiteit weinig oog is voor het praktische leven. Het leven met God wordt gezien als een serieuze geestelijke zaak. Oproepen om rust te nemen en goed zorg te dragen voor het lichaam worden nauwelijks gehoord. Een notitie als ‘stilte’ is vaak verbonden met het hebben van ‘stille tijd’. Zo werd stilte geestelijk ingekleurd. Het frappante was zelfs dat respondenten aangaven dat sommige kerken zelfs ‘druk zijn’ bevorderden. Te kust en te keur worden daar immers activiteiten georganiseerd. Zo wordt er in de kerk gewerkt vóór God. Maar wordt er ook gewerkt mét God?

God van rust
Geloof en drukte bleek al met al een interessante combinatie. Dat er weinig oog is voor stilte en rust in de reformatorische traditie is echter wel een essentieel gemis. Uit mijn literatuurstudie naar vijf belangrijke (cultuurfilosofische) schrijvers bleek namelijk dat vermoeidheid niet alleen in mijn eigen omgeving, zoals al benoemd in mijn inleiding, maar landelijk een groot probleem is. Ook mijn reformatorische respondenten waren vermoeid. Dat heeft allerlei oorzaken, teveel om hier uitgebreid te benoemen. Daarvoor verwijs ik u graag naar mijn afstudeerproduct. Ik kwam echter wel tot de conclusie dat de christelijke spiritualiteit een belangrijk rustpunt kan zijn in een vermoeide samenleving. God heeft immers Zelf een rustdag instelt. Ook in de evangeliën komt naar voren dat Jezus regelmatig rustte. En wat te denken van Elia die God ontmoette in het ‘suizen van een zachte stilte’? De bestudering van de Benedictijnse spiritualiteit liet me zien dat in het bezielde oude kloosterleven vanouds aandacht was voor een leven met rust, stilte en regelmaat. Dit is iets waar we in de bevindelijke traditie op mogen bezinnen. Met andere woorden: wat heeft het voor ons praktische leven (lees: agenda) te zeggen dat God rust een belangrijke plek gunt? Jongvolwassenen zijn, zoals vaak wordt beweerd, dé toekomst van de kerk. Oververmoeide jongeren zullen echter niet deze verantwoording kunnen dragen. Ook kunnen ze geen bezieling en rust overbrengen aan een volgende opgroeiende generatie. En laat staan dat ze een ‘lichtend licht’ kunnen zijn voor seculiere samenleving. Een bezield-bevindelijke doordenking is daarom nodig. Zodat het licht weer wordt ontstoken in levens van jongvolwassenen. En anderen zo tot hun licht zullen komen.

Meer weten? Mail naar: mariasch93@hotmail.com

 

 

Deel deze blog

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious
  • LinkedIn
  • StumbleUpon
  • Add to favorites
  • Email
  • RSS
Dit bericht is geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *